Home > Khoa học > Sinh-Hoá > 2 người Mỹ ẵm trọn giải Nobel Hoá học 2012

2 người Mỹ ẵm trọn giải Nobel Hoá học 2012

Thursday 11 October 2012

Stockholm: Viện Khoa học Hoàng gia Thụy Điển vừa quyết định trao giải thưởng Nobel 2012 trong lĩnh vực Hoá học cho hai học giả quốc tịch Mỹ là Robert J.Lefkowitz và Brian K.Kobilka.

Robert J.Lefkowitz (trái) và Brian B.Kobilka (phải)

Hai nhà khoa học này đã nghiên cứu và phát hiện ra rằng mỗi tế bào trong cơ thể người có nhiều thụ thể, trong đó thụ thể bắt cặp với protein G đóng vai trò quan trọng nhất, giúp tế bào tương tác với các tế bào khác và môi trường bên ngoài, đây là một bí ẩn trong nhiều năm đối với các nhà khoa học trên thế giới, theo Ủy ban Nobel.

Cũng theo Ủy ban, khoảng phân nửa tất cả các loại thuốc trên thị trường có tác dụng trị bệnh là nhờ vào thụ thể bắt cặp với protein G, giúp các tế bào trong cơ thể người hấp thụ thuốc hiệu quả.

Ủy ban Nobel cho biết, công trình của hai nhà khoa học này đã tạo ra một bước đột phá và mở ra hướng nghiên cứu mới trong công tác tạo ra các thuốc trị bệnh tim, Parkinson và đau nửa đầu.

“Tôi đã ngủ gật và điện thoại đổ chuông. Tôi đã không nghe thấy. Thú thật với các bạn là tôi thường bịt tai khi ngủ. Vợ tôi đã thúc tôi và nói “điện thoại của anh reo kìa”. Khi ấy tôi mới nghe và hoàn toàn bị sốc”, AFP dẫn lời tiến sĩ Lefkowitz.

“Chúng tôi chưa nói với ai cả. Giờ tôi sẽ đi đến văn phòng của mình. Tôi đã định đi cắt tóc càng nhanh càng tốt, nhưng giờ thì chắc phải hoãn lại thôi. Tôi nghĩ sẽ là một ngày náo loạn tại văn phòng”.

Robert Lefkowitz hiện đang làm việc tại Viện Y tế Howard Hughes và Trung tâm Y tế Đại học Duke, trong khi Brian Kobilka công tác tại Đại học Y Standford.

Trong thông cáo phát đi, Ủy ban Nobel đánh giá những phát hiện của hai ông là “mang tính đột phá, giúp hé lộ cơ chế hoạt động nội tại của một họ tế bào thụ cảm quan trọng trong cơ thể”.

Tiến sĩ Robert J. Lefkowitz sinh năm 1943 tại thành phố New York (Mỹ). Ông lấy bằng Bác sĩ tại Trường đại học Columbia năm 1966. Ông hoàn tất nghiên cứu y học về các bệnh tim mạch trong thời gian làm việc tại Bệnh viện đa khoa Massachusetts thuộc Trường đại học Harvard, từ năm 1970 đến năm 1973. Vào năm 1982, ông được phong hàm giáo sư Y khoa tại Trường đại học Duke (Mỹ). Ông cũng giữ học hàm giáo sư Sinh hoá.

Tiến sĩ Lefkowitz từng đạt nhiều thành tích y khoa, bao gồm Giải Thành Tựu Nghiên Cứu của Hiệp hội Tim mạch Mỹ (2009) và Huân chương Khoa học Quốc gia (2007). Ông chuyên nghiên cứu về di truyền. Ông được biết nhiều về nghiên cứu miêu tả đặc tính cụ thể của cấu trúc và chức năng của thụ thể β-adrenergic và các thụ thể liên quan khác.

Tiến sĩ Brian K. Kobilka sinh năm 1955, hiện là giáo sư Trường đại học Stanford, đồng thời là nhà đồng sáng lập Công ty Công nghệ sinh học ConfometRx về Thụ thể bắt cặp với protein G. Ông lấy bằng cử nhân sinh học và hoá học tại Đại học Minnesota (Mỹ), sau đó lấy bằng tiến sĩ y khoa tại Đại học Yale.

Tiến sĩ Kobilka nổi tiếng với những nghiên cứu của ông về Thụ thể bắt cặp với protein G, đạt được nhiều giải thưởng của Mỹ, chẳng hạn như Giải thưởng “Thành tựu nghiên cứu khoa học đột phá của năm” vào 2007.

Giải thưởng 1,2 triệu USD tiền mặt của năm nay sẽ được chia đều cho Lefkowitz và Kobilka.

Theo Ủy ban Nobel, giải Nobel Hoá học được trao 103 lần cho 161 người kể từ năm 1901, nhưng trong đó chỉ có 4 nhà khoa học nữ. Chỉ có duy nhất một người là nhà khoa học Anh Frederic Sanger được vinh dự hai lần nhận giải vào năm 1958 và 1980.

Hoá học là lĩnh vực thứ hai mà Alfred Nobel đề cập đến trong di chúc của mình. Vào năm 1901, giải Nobel Hoá học đầu tiên được trao cho nhà khoa học Jacobus H. Van’t Hoff nhờ vào công trình nghiên cứu về tỷ lệ phản ứng, cân bằng hoá học và áp suất thẩm thấu. Năm ngoái, giải thưởng được trao cho Giáo sư Hoá Daniel Shechtman của Viện Công nghệ Haifa (Israel) với phát hiện về cấu trúc “giả tinh thể” của nguyên tử.

Ủy ban Nobel năm nay thành lập một hội đồng thẩm định bao gồm năm người để đánh giá và chọn lựa những người xuất sắc nhất trong số 231 người được đề cử để nhận giải thưởng này.

Theo Phúc Duy - Hoàng Uy (TN) và Trọng Cầm (VNN)