LOGO CỦA WEBSITE NÀY

Trang nhà > Bạn đọc > Từ ngoài > Báo cáo Đánh giá của Tình báo quốc gia Mỹ năm 2007

Báo cáo Đánh giá của Tình báo quốc gia Mỹ năm 2007

Thứ Ba 11, Tháng Mười Hai 2007

Tổng thống Iran Ahmadinejad ngày 4-12-2007 nhấn mạnh trong bài phát biểu trước hành nghìn người ở tỉnh miền tây Ilam: "Bản báo cáo này đã công bố một chiến thắng cho dân tộc Iran trong vấn đề hạt nhân, chống lại tất cả các thế lực quốc tế". Ông khẳng định, Iran sẽ không lùi bước trên con đường hướng tới chương trình nguyên tử vì mục đích hòa bình.

Bản đánh giá tình báo quốc gia Mỹ (NIE) tổng hợp thông tin từ 16 cơ quan tình báo nước này được công bố hôm thứ hai 3-12-2007. Báo cáo kết luận Iran đã chấm dứt chương trình vũ khí nguyên tử từ năm 2003, nhưng vẫn tiếp tục làm giàu uranium. Tổng thống George Bush sau đó tuyên bố, Iran vẫn là mối nguy hiểm đối với thế giới và ông không thay đổi quan điểm về vấn đề hạt nhân Iran.

Bất chấp bản báo cáo trên, Mỹ cùng các đồng minh châu Âu vẫn vận động Liên Hợp Quốc bổ sung lệnh trừng phạt Iran. Tuy nhiên, một thành viên thường trực Hội đồng Bảo an là Trung Quốc cho rằng, văn bản này khiến tình hình thay đổi và đặt ra câu hỏi liệu có cần áp dụng các biện pháp trừng phạt mới đối với Tehran hay không. Theo Đình Chính (VE)

Một tuần sau khi bản báo cáo này được công bố, phe diều hâu trong Chính phủ Mỹ không ngừng chỉ trích các cơ quan tình báo Mỹ kém cỏi, mắc sai lầm liên tục. John Bolton, cựu đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc, thậm chí còn tố cáo NIE “như thể là một vụ đảo chính” của giới tình báo Mỹ.

Lần này, trong vấn đề hạt nhân của Iran, Nhà Trắng hay tình báo Mỹ đã mắc sai lầm?

Trả lời phỏng vấn trên tuần báo Đức Der Spiegel hôm 8-12, John Bolton tỏ ra hết sức bực bội khi Ủy ban Tình báo quốc gia (NIC) đại diện cho 16 cơ quan tình báo Mỹ, trong đó có CIA, công bố bản NIE hôm 3-12, theo đó Iran đã “quyết định ngưng chương trình sản xuất vũ khí hạt nhân từ năm 2003”. NIE cũng đánh giá “với độ tin cậy vừa phải rằng Iran có thể, về mặt kỹ thuật, sản xuất đủ (uranium làm giàu) để chế tạo một quả bom hạt nhân vào khoảng các năm 2010-2015”.

Bolton cho rằng mục đích của NIE không phải cung cấp tin tức tình báo mới nhất về Iran mà là một mưu mô “chính trị núp bóng tin tình báo”. Bởi nó trái ngược với lập luận của Tổng thống Bush là Iran đang tích cực tìm cách phát triển vũ khí hạt nhân. Nó cũng trái ngược hoàn toàn với bản NIE năm 2005.

Khi đó, NIE đánh giá rằng Tehran tiếp tục triển khai chương trình sản xuất vũ khí hạt nhân và Tổng thống Bush đã dựa vào bản đánh giá này để làm dữ với Iran. Nói cách khác, theo ông Bolton, giới tình báo Mỹ muốn gây áp lực với các nhà hoạch định chính sách ở Nhà Trắng.

Bí ẩn “dự án 1-11”

Cách nay 2 năm, Ủy ban Tình báo quốc gia Mỹ từng công bố NIE 2005 đánh giá rằng “Iran đang quyết chí triển khai vũ khí hạt nhân”. Bản đánh giá này, theo tiết lộ của Jeffrey Lewis, một chuyên gia về không phổ biến vũ khí hạt nhân của tổ chức New America Foundation, được xây dựng chủ yếu trên các dữ liệu trong máy tính xách tay - được mệnh danh là “chiếc laptop của tử thần” - của một kỹ sư Iran mà tình báo Mỹ vớ được hồi năm 2004.

Mùa hè năm đó, tay kỹ sư này đào thoát sang Thổ Nhĩ Kỳ với chiếc laptop và gọi điện thoại cho một sĩ quan tình báo Đức ở Thổ Nhĩ Kỳ.

24 giờ sau, chiếc laptop nằm trong tổng hành dinh của CIA ở Langley. Tại đây, các chuyên gia phân tích hàng ngàn trang tài liệu và biểu đồ chứa trong máy tính mô tả hai chương trình hạt nhân của Iran mang mã số L-101 và L-102.

Lúc đó, tình báo Mỹ tin rằng hai chương trình này liên quan đến vũ khí hạt nhân. Nhất là “dự án 1-11” mô tả việc cải tiến tên lửa tầm xa lợi hại nhất của Iran là Shahab III có thể mang đầu đạn hạt nhân.

Dựa theo NIE 2005, trong 2 năm qua, Nhà Trắng đã đẩy mạnh chiến dịch hù dọa Iran, đồng thời thúc giục các nước đồng minh châu Âu, Nga và Trung Quốc trừng phạt Iran nếu nước này không chịu từ bỏ chương trình làm giàu uranium mặc dù Tehran nhất mực khẳng định rằng chương trình của họ chỉ phục vụ dân sinh.

Năm ngoái, sau khi quan hệ Mỹ-Iran trở nên căng thẳng nghiêm trọng, Quốc hội Mỹ yêu cầu có một bản NIE mới. Chính quyền ông Bush cũng thúc giục các cơ quan tình báo Mỹ cung cấp thêm những thông tin đáng tin cậy về ý đồ chế tạo bom hạt nhân của Iran, nhất là chung quanh “dự án 1-11”.

Nhưng suốt 3 năm qua, cộng đồng tình báo Mỹ không thu thập thêm được thông tin mới nào về “dự án 1-11” khiến Nhà Trắng đứng ngồi không yên vì họ sợ càng để lâu, người ta càng nghi ngờ độ tin cậy của các dữ liệu chứa trong “chiếc laptop của tử thần”. Giám đốc CIA Michael Hayden và Giám đốc Cơ quan An ninh quốc gia Keith Alexander chỉ đạo tăng cường mạng lưới tình báo công nghệ và mạng lưới điệp viên thu thập các thông tin liên quan đến đầu đạn hạt nhân của Iran. Và lần này họ đã đạt được mục đích.

Đánh giá của "Nhóm đỏ"

Những thông tin mới đến từ nhiều nguồn khác nhau. Theo đài truyền hình CNN, Cơ quan An ninh quốc gia Mỹ đã nghe lén được những cuộc thảo luận trong giới quân sự cao cấp Iran, trong đó có một cái tên đã xuất hiện trên “chiếc laptop của tử thần”, chung quanh chương trình sản xuất vũ khí hạt nhân. Nội dung những cuộc thảo luận này cho biết nhiều sĩ quan cao cấp Iran than phiền rằng chương trình vũ khí hạt nhân đã bị đình chỉ từ 4 năm trước và không biết chừng nào mới được tái lập.

Một số nguồn tin khác, sau khi đối chiếu với những thông tin trong chiếc laptop nói trên, cho thấy không khớp với những gì mà các nhà phân tích tình báo Mỹ đánh giá trong NIE 2005. Trước đó, theo đài CNN, cho đến mùa xuân vừa qua, bản dự thảo NIE 2007 vẫn đưa ra những đánh giá gần giống như NIE 2005.

Sau đó, các thông tin đã được các nhóm gọi là “Nhóm đỏ” bao gồm các tay cự phách nhất của 16 cơ quan tình báo Mỹ đánh giá và phản biện. Theo tờ Washington Post, những cuộc thảo luận trong các nhóm này diễn ra rất sôi nổi và căng thẳng trước khi thống nhất với nhau về những điểm then chốt trong bản NIE 2007.

Thà nhận sai lầm

Tưởng cũng nên biết, trong Nhà Trắng, từ nhiều tháng nay đã có sự chia rẽ giữa nhóm cố vấn của Phó Tổng thống Dick Cheney chủ trương tấn công quân sự Iran, một hành động mà các quan chức cao cấp bộ ngoại giao và quốc phòng cho là nguy hiểm và dại dột.

Trước tình hình đó, giới tình báo thấy rằng phải đứng hẳn về một phe chứ không được “lơ lửng con cá vàng” như hồi Nhà Trắng tấn công Iraq để rồi lãnh đủ tai tiếng.

Một cựu thành viên của Ủy ban An ninh quốc gia Mỹ giải thích trên tờ Der Spiegel: “Họ không muốn Nhà Trắng tiến hành một cuộc chiến khác dựa trên những thông tin sai lạc”. Rõ ràng, giới tình báo Mỹ đang áp dụng một quy tắc ứng xử mới: Thà nhận sai lầm hơn là tạo một cái cớ (cho Nhà Trắng) tiến hành một cuộc tấn công quân sự vô căn cứ mới. Đó là lý do họ quay ngoắt 180 độ. (Còn nữa)

Theo Văn Anh (NLD)