Xem lẹ

Trang nhà > Nghệ thuật > Kiến trúc > Chùa An Ninh (Vĩnh Khánh tự)

Chùa An Ninh (Vĩnh Khánh tự)

Chùa Trăm Gian, Hải Dương

Thứ Năm 8, Tháng Ba 2007

Chùa An Ninh tên chữ Vĩnh Khánh tự, dân gian gọi là chùa Trăm Gian, được xây ở Vạn Lộng trang (sau đổi thành làng An Ninh, rồi làng An Đông) thuộc xã An Bình, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Đây là một ngôi chùa lớn, kiến trúc khá hoàn chỉnh.

Chùa An Ninh đã được nhà nước xếp hạng và công nhận là một di tích văn hoá vào năm 1990.

Lược sử

Chùa có từ thời Trần, sau đó từng được trùng tu vào thời Lê và Nguyễn. Theo bản “Sự tích Thành hoàng làng An Ninh" (nay là thôn An Đông và An Đoài) do Hàn lâm viện Đông các Đại học sĩ Nguyễn Bính soạn năm Nhâm Thân 1572 ghi lại, chùa có từ rất sớm, do một người con gái quy y cửa Phật xây dựng. Ni sư tên là Phạm Thị Toàn, con ông Phạm Lương làm quan chức Hoan châu Bộ chủ. Sau khi mất, bà được tôn làm Thành hoàng làng, rất linh thiêng, từng hiển linh giúp quan quân nhà Trần đánh thắng giặc Nguyên Mông năm 1287.

Đời vua Lê Hy Tông, chùa An Ninh được một vị sư gọi là Tổ Rau trụ trì. Gọi như vậy vì mỗi ngày ông chỉ ăn 1 bìa đậu phụ và 2 mớ rau muống vào chính ngọ. Điều kỳ lạ là ông vẫn khỏe mạnh. Việc truyền đến kinh thành, năm 1691 vua cho triệu vào cung để hỏi chuyện. Tổ Rau thực thà tâu bày. Vua bán tín bán nghi bèn tặng cho một chiếc vòng vàng vừa khít cổ tay Tổ Rau rồi lưu lại trong cung để giảng Phật pháp và tăng khẩu phần của Tổ Rau lên gấp đôi.

Sau một tháng Tổ Rau không gầy đi mà còn béo tốt, hồng hào, vòng vàng đã chật cứng tay. Lại thấy Tổ Rau làu thông kinh Phật, nhà vua lấy làm cảm phục bèn phong chức Tăng Lục Thiền Gia và bốn chữ An Ninh Pháp Tràng, cho phép được về quê mở trường dạy. Thấy ngôi chùa nhỏ bé, vua cấp tiền xây sửa khang trang. Các quan thì cung tiến tượng Phật. Từ đó, An Ninh Pháp Tràng trở thành trường truyền dạy Phật pháp nổi tiếng của xứ Đông và cả nước.

Đến năm Vĩnh Thịnh thứ 1 (1705) đời vua Lê Dụ Tông, triều đình tiếp tục cho sửa thượng điện. Các năm 1740 và 1809, chùa được tu sửa và tôn tạo khá nhiều công trình. Cuối TK19 dưới thời Nguyễn, chùa được trùng tu mở rộng tới 100 gian nên mới có tên chùa Trăm gian.

Từ năm 2007-2010, chùa đã được Nhà nước đầu tư 14 tỷ đồng trùng tu tôn tạo lại toàn bộ 70 gian.

Hiện tại chùa còn lưu giữ hệ thống cổ vật phong phú với trên 50 pho tượng Phật có niên đại thời Lê và thời Nguyễn, nhiều đại tự, câu đối, bia đá cùng các cổ vật có chất liệu gỗ, gốm, đồng. Đáng chú ý là pho tượng Phật A Di Đà cao khoảng 3m trên bệ đá hơn 2m nằm trên cùng thượng điện. Phía sau bệ đá có vẽ bức tranh mặt trước cảnh chùa với gác trống, tháp chuông, cầu đá, tam quan.

Trong chùa có chiếc chuông cổ đúc vào năm Thành Thái thứ 2 (1890), được treo ở gác tam quan. Tam quan xây 2 tầng mái, các đầu đao uốn cong. Phần cột được xây dựng vào thời vua Bảo Đại, kết hợp giữa kiến trúc truyền thống và kiến trúc Pháp.

Chùa Trăm gian có một vườn tháp cổ ở phía sau, trong đó 9 ngôi được xây dựng vào thời Hậu Lê và thời Nguyễn. Hai ngôi tháp mộ của Tổ Rau và Viên Giác được xây bằng gạch cổ nay vẫn nguyên vẹn.

Ngoài những nét độc đáo, chùa còn nổi tiếng với những mộc bản đã có niên đại hàng trăm tuổi, hiện được lưu giữ trong phòng khách trên hai giá gỗ ba tầng. Các mộc bản rộng khoảng 30x40cm, dày khoảng 1,5 cm, hai mặt khắc nổi chữ Nho. Mỗi mặt tương đương với 2 trang in. Một số mộc bản có kích cỡ khá lớn, ngoài chữ còn khắc các bùa, chú.

Sư thầy Thích Tục Phương, trụ trì chùa cho biết: Đây là các mộc bản kinh Phật, được nhà sư Viên Giác, tổ đời thứ 2 của chùa cho khắc vào thời vua Minh Mạng (1791- 1841) để giảng đạo. Nhà sư Viên Giác viết lời tựa, ông Phạm Thanh San và ông Phạm Khắc Thọ là hai thợ khắc chữ nổi tiếng của xã Thanh Lâm (Nam Sách) thực hiện. Theo truyền tụng, khi khắc, mỗi chữ trên mộc bản được định giá bằng 2 cân thóc. Bộ mộc bản kinh này hai người thợ phải làm ròng rã hàng năm trời mới hoàn thành.

Trải qua thời gian, đến nay một số mộc bản trong chùa đã mất, hư hỏng. Hiện nay, chùa còn lưu giữ được trọn vẹn 5 bộ mộc bản kinh Phật với khoảng 700 bản khắc , gồm: Giới đàm tăng, Giới đàm ni, Dược sư đề cương; bộ Nhật tụng (khóa lễ, khóa tụng hằng ngày của chùa trăm gian được nhà sư Viên Tịch, tổ đời thứ 3 cho khắc hiệu đính lại các bản in trước); đặc biệt là bộ Khóa Hư Lục do Trần Thái Tông (1218-1277) biên soạn.

Chùa Trăm gian đã được xếp hạng di tích cấp quốc gia năm 1990. Dân làng tổ chức lễ hội hàng năm tại đây vào ngày 13 tháng 9.

JPEG - 73.1 kb
Hình rồng trên mái chùa

Lưu ý: "chùa Trăm Gian" là cách gọi dân dã của một số ngôi chùa ở miền bắc Việt Nam. Thí dụ như:


Xem online : Chùa Trăm Gian, Bắc Ninh