Trang nhà > Giáo dục > Đào tạo > Chương trình ngoại, chất lượng nội

Đào tạo theo chương trình tiên tiến:

Chương trình ngoại, chất lượng nội

Thứ Hai 16, Tháng Sáu 2008

Đã hơn 2 năm kể từ khi 17 trường ĐH trên cả nước áp dụng chương trình đào tạo tiên tiến (CTTT) mà có thể hiểu là du học tại chỗ với các ngành đào tạo tập trung là: Công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, vật lý, toán học, quy hoạch đô thị...

Mới đây, ý kiến phản ánh từ các cơ sở giáo dục và người học đã cho thấy CTTT đang có khá nhiều vướng mắc. Thay vì giảng dạy bằng tiếng Anh (theo đúng tiêu chuẩn của CTTT), không ít cơ sở dạy bằng tiếng Việt, giáo trình quá đắt, chế độ học phí tùy tiện...
Chương trình nước ngoài dạy theo kiểu Việt Nam
Bà Trần Thị Hà, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH, Bộ Giáo dục - Đào tạo (GD-ĐT) thừa nhận, kết quả dự giờ trên lớp và trao đổi với sinh viên (SV) 10 CTTT tại các cơ sở đào tạo cho thấy, bên cạnh một số giảng viên (GV) Việt Nam có kinh nghiệm giảng dạy ở nước ngoài được SV đánh giá cao, thì vẫn còn nhiều giảng viên phát âm chưa chuẩn, diễn đạt còn hạn chế khiến SV gặp nhiều khó khăn trong tiếp thu bài. Cụ thể là việc giảng dạy tại ĐH Kinh tế quốc dân (đang áp dụng CTTT đối với bộ môn Kinh tế vĩ mô), ĐH Bách Khoa Hà Nội (Vật Lý), ĐH Bách khoa TP.HCM (Electronic Devices)... Cá biệt hơn, một số GV còn giảng dạy bằng tiếng Việt như các trường ĐH Cần Thơ (Hóa đại cương, Sinh học đại cương).
Phản hồi từ phía sinh viên cũng cho thấy, phương pháp giảng dạy của GV Việt Nam nặng về thuyết trình, khả năng dẫn dắt SV hạn chế, bài giảng chưa cuốn hút, không phát huy được khả năng sáng tạo và tự học của SV. Thậm chí, SV ĐH Bách khoa HN còn nhận xét đây là chương trình của nước ngoài dạy theo kiểu Việt Nam, tức đọc – chép. Nhiều GV lên lớp theo kiểu... đọc lại giáo trình của nước ngoài qua màn hình trình chiếu bằng tiếng Anh. Sinh viên CTTT so sánh có sự khác biệt giữa giảng viên nước ngoài và giảng viên trong nước. Đó là trước khi giảng, giáo viên nước ngoài thường tóm tắt nội dung bài cũ, giới thiệu mục đích, nội dung bài mới và gợi mở, trao đổi các vấn đề, có tóm tắt nội dung trước khi kết thúc bài giảng nên SV dễ nắm bắt nội dung. Ngược lại, giảng viên Việt Nam giảng bài ngay, không giới thiệu bài mới, không tóm tắt nội dung cuối bài nên SV rất khó hiểu bài.
Học phí mỗi nơi một kiểu
Do đề án CTTT đang trong giai đoạn áp dụng thí điểm, chưa có các định chế về tài chính nên chế độ học phí của các trường rất khác nhau. Một số trường có chế độ học phí hướng tới cân đối thu chi như ĐH Khoa học Tự nhiên TP.HCM năm thứ nhất thu 750 USD/năm, năm thứ hai thu 1.500 USD/năm (trong đó 1.000 USD chi cho việc kiểm định và cấp văn bằng của trường đối tác). ĐH Bách khoa TP.HCM cũng tăng từ 500 USD/năm lên 600 USD/năm. Một số trường có mức thu học phí thấp hơn như ĐH Kinh tế quốc dân 800.000đ/tháng và dự tính sẽ tăng lên 1.200.000đ/tháng. ĐH Cần Thơ thu học phí theo tín chỉ với mức 107.000đ/tín chỉ, khoảng 4 triệu đồng/năm.
Trong khi đó, ĐH Nông nghiệp Hà Nội lại thu như chương trình bình thường 180.000đ/tháng. Cá biệt hơn, một số trường không thu học phí như ĐH Sư phạm Huế. ĐH Bách khoa Hà Nội ngoài việc không thu học phí còn cấp thêm mỗi em 120.000đ/tháng. Trường ĐH Khoa học tự nhiên ĐH QG Hà Nội cũng cấp học bổng như SV tài năng. PGS.TS Bùi Duy Cam, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học Tự nhiên ĐH QG Hà Nội giải thích: Để tuyển vào những SV giỏi, nhà trường cần phải khuyến khích cấp học bổng cho các em. Kinh phí này trường huy động từ nhiều nguồn khác, đặc biệt là từ phía các nhà tài trợ, các doanh nghiệp.
Giáo trình vừa đắt vừa hiếm
Bắt đầu từ năm 2006, Bộ GD-ĐT đã triển khai thí điểm đào tạo 10 CTTT tại các trường ĐH trọng điểm theo hướng ký cam kết với trường ĐH tiên tiến của Hoa Kỳ về sử dụng chương trình đào tạo, tập huấn cho GV và cán bộ quản lý của Việt Nam, tư vấn xây dựng cơ sở vật chất, cử giảng viên Hoa Kỳ tham gia giảng dạy và giúp kiểm định chương trình. Điểm khác biệt giữa CTTT với các chương trình tài năng, chất lượng cao và chương trình liên kết là: Chương trình đào tạo được “nhập khẩu” từ các trường ĐH tiên tiến trên thế giới, gồm cả quy trình, kế hoạch đào tạo, quy định học vụ, quản lý đào tạo... và được giảng dạy bằng tiếng Anh. Đối tượng đào tạo là các SV trúng tuyển đầu vào trường ĐH với số điểm cao, phải có trình độ tiếng Anh đáp ứng yêu cầu. Mỗi khóa học, CTTT cũng chỉ tuyển tối đa 50 người.
Ghi nhận từ các trường ĐH, việc mua giáo trình rất khó khăn và đắt đỏ. PGS-TS Ngô Đắc Chứng, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm, ĐH Huế cho biết, trường thậm chí không đặt mua được giáo trình theo danh mục của trường đối tác là ĐH Virginia qua công ty Xunhasaba. Giá sách đặt tại Đà Nẵng đắt hơn từ 1,5 đến 3 lần và rất khó đặt mua với số lượng ít. Mặt khác, các Cty không có khả năng cung ứng đúng thời gian và đầy đủ giáo trình, tài liệu tham khảo như các trường yêu cầu. Đại diện của trường ĐH Thủy lợi cho biết thường mua sách, giáo trình qua mạng Amazon. com và đến nay chi phí này đã gần 3 tỷ đồng nhưng sau này không biết sẽ thanh toán như thế nào. Còn đại diện của trường ĐH Kinh tế quốc dân giải thích lý do sinh viên phải mang tài liệu học bằng tiếng Việt lên lớp là do giáo trình tiếng Anh không có. Cả lớp chỉ có một cuốn giáo trình gốc nhưng không được photo vì làm như vậy sẽ vi phạm bản quyền.
Cẩm Thúy (ĐĐK)
Ghi chú: Bộ GD-ĐT hiện đang soạn thảo đề án “Đào tạo CTTT tại một số trường ĐH Việt Nam giai đoạn 2008-2015” với mục tiêu đào tạo ít nhất 30 CTTT với quy mô 4.000 cử nhân, 600 thạc sĩ, tiến sĩ và đến năm 2015 sẽ thu hút khoảng 3.000 SV quốc tế đến học tập tại các CTTT của Việt Nam.