Trang nhà > Nghệ thuật > Tạo hình > Hoạ sĩ Ý Caravaggio (1573-1610)

Hoạ sĩ Ý Caravaggio (1573-1610)

Thứ Tư 18, Tháng Ba 2009

JPEG - 56.5 kb
Bacchus say 1593-94

(Tự hoạ như thần rượu Bacchus đang say, 1593-94. Galleria Borghese, Roma)

Michelangelo Merisi Da Caravaggio cất tiếng khóc chào đời vào năm 1571 tại Milan.

JPEG - 92.6 kb
Thần rượu Bacchus, 1596

(Thần rượu Bacchus, 1596. Galleria degli Uffizi, Florence)

Roberta Lapucci, giáo sư ở Trung tâm Nghệ thuật quốc tế tại Florence (Italia), vừa phát hiện ra rằng, hoạ sĩ bậc thầy thời Phục hưng Caravaggio đã sử dụng những dụng cụ quang học và “phòng tối” để “chụp ảnh” các người mẫu của mình hơn 200 năm trước khi nghệ thuật nhiếp ảnh ra đời. Hoạ sĩ tiên phong của trường phái Baroque này nổi tiếng với các bức tranh gây ấn tượng sâu sắc, trong đó ông sử dụng tinh thông “toàn bộ những kỹ thuật mà sau này là nền tảng của nhiếp ảnh”, như giáo sư Roberta Lapucci cho biết.

JPEG - 52.8 kb
Người chơi đàn lute, 1596-97

(Người chơi đàn lute, 1596-97. Hermitage, St. Petersburg)

Theo giả thuyết của Lapucci thì Caravaggio làm việc trong “phòng tối” và chiếu các người mẫu vào một chỗ trũng trên trần nhà. Sau đó, hoạ sĩ sử dụng thấu kính và một chiếc gương để chiếu hình ảnh lên tấm toan. Caravaggio “hãm” hình ảnh trong khoảng nửa giờ, sử dụng những chất nhạy sáng, lấy màu trắng hoà với các chất hoá học và khoáng chất có thể trông rõ trong bóng tối rồi vẽ tranh với những nhát cọ phóng khoáng.

JPEG - 46.8 kb
Thomas nghi ngờ 1601-02

(Thánh Thomas nghi ngờ, 1601-02. Neues Palais, Potsdam)

Lapucci còn đặt ra giả thuyết rằng, Caravaggio đã dùng bột phát sáng quang hoá của những con đóm đóm được tán vụn để tạo nên “hiệu quả đặc biệt” cho các tác phẩm sân khấu. Một trong những chất chính của hỗn hợp đó là thủy ngân - mà nếu sử dụng nhiều có thể gây ảnh hưởng tới hệ thần kinh trung ương, khiến người ta dễ cáu gắt. Theo bà Lapucci, nhiều khả năng đây là nguyên nhân giải thích cho tính nóng nảy khét tiếng của Caravaggio. Chính vì bản tính này mà ông đã giết chết địch thủ trẻ tuổi Ranuccio Tomassoni sau một vụ cãi vã ầm ĩ hồi năm 1606. Vụ việc đó khiến hoạ sĩ phải trốn khỏi thành Roma tới Malta và các nhà chức trách đã công bố trao thưởng cho ai lấy được đầu Caravaggio. Năm 1608 ở Malta, ông lại dính đến một vụ cãi vã khác và năm 1609 là vụ ẩu đả tại Napoli. Ông trở về Porto Ercole ở Tuscany và sớm qua đời tại đó vào năm 1610 ở tuổi 38 vì bệnh sốt rét.

JPEG - 35.8 kb
Thần tình yêu

(Thần tình yêu chiến thắng, 1601-02. Gemaldegalerie, Berlin)

Giáo sư Lapucci khẳng định, Leonardo Da Vinci (1452-1519) đã từng miêu tả “phòng tối”, nhưng Caravaggio là hoạ sĩ đầu tiên sử dụng nó. Nhà nghiên cứu người Italia này đưa ra tuyên bố của mình sau khi hợp tác với nghệ sĩ Anh David Hockney - người viết trong cuốn Secret Knowledge (Tri thức bí mật, 2001) rằng Caravaggio, Anthony Van Dyck (1599-1641) và Jean Auguste Dominique Ingres (1780-1867) đã sử dụng những dụng cụ quang học khi vẽ tranh. Tuy nhiên, các sử gia nghệ thuật nói rằng những khẳng định của họ không hề làm giảm giá trị tài năng của các nghệ sĩ.

JPEG - 227.9 kb

(Mai táng chúa Jesu, 1602-1603. Pinacoteca, Vatican)

“Có rất nhiều bằng chứng về điều đó, đáng kể nhất là thực tế Caravaggio chưa bao giờ vẽ phác hoạ chuẩn bị. Vì vậy càng hợp lý khi nói rằng ông đã sử dụng các hình chiếu để vẽ tranh”, Lapucci giải thích, “Caravaggio có một lượng lớn tranh mà chủ thể nằm ở tay trái. Điều đó có thể giải thích rằng hình ảnh được chiếu lên tấm toan từ đằng sau. Nhưng sự bất thường ấy không xuất hiện trong những tác phẩm sau này của ông. Điều đó cho thấy những dụng cụ mà Caravaggio sử dụng đã được cải tiến. Cũng nhờ vậy mà những bức tranh của ông đã tạo được độ sâu đáng kể. Việc sử dụng thuần thục các kỹ thuật đi trước thời đại của mình không hề làm giảm giá trị tài năng của ông mà ngược lại”.

Lương Tuấn Vĩ (TT&VH)

JPEG - 28.2 kb
Thánh Jerome, 1605

Thánh Jerome trầm tư, 1605. Museo del Monasterio de Santa Maria, Monserrat