Home > Sáng tạo > Cận đại > Học giả Trần Huy Liệu (1901-1969)

Học giả Trần Huy Liệu (1901-1969)

Friday 2 February 2007

Nhà cách mạng, nhà văn, nhà báo, nhà sử học, bút danh Nam Kiều và nhiều bút hiệu khác như: Đẩu Nam, Hải Khánh, Côi Vị, Âm Hân Kiếm Bút

Trần Huy Liệu quê ở làng Vân Cát, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. Từ 1924 ông vào Nam làm với báo Nông Cổ Mín Đàm, Rạng Đông rồi thành chủ bút tờ Đông Pháp thời báo.

Tháng 6/1927, bị Pháp bắt vì tham gia một tổ chức yêu nước. Năm 1928, thành lập Cường Học Thư Xã chuyên xuất bản sách và gia nhập Việt Nam Quốc dân đảng. Tháng 8/1928, lại bị Pháp bắt, kết án 5 năm tù đày đi Côn Đảo. Trong tù ông tiếp xúc với bạn tù cộng sản và ly khai Quốc dân đảng.

Năm 1935, ra tù bị trục xuất về Bắc rồi vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Năm 1939, lại bị Pháp bắt đày đi Sơn La, Nghĩa Lộ. Đến tháng 3/1945, cùng đồng chí phá trại giam Nghĩa Lộ, vượt ngục về Hà Nội hoạt động. Ngày 17/8/1945, ông được Đại hội Quốc dân Tân Trào bầu làm Phó Chủ tịch ủy ban Dân tộc giải phóng, rồi làm Bộ trưởng Bộ Tuyên truyền của Chính phủ lâm thời. Ngày 27/8/1945, ông được cử làm Trưởng đoàn đại biểu thay mặt Chính phủ lâm thời cùng với Nguyễn Lương Bằng, Cù Huy Cận vào Huế chấp nhận sự thoái vị của vua Bảo Đại.

Lần lượt giữ các chức vụ: Cục trưởng Chính trị, Bí thư Tổng bộ Việt Minh, Chủ tịch Hội Văn hoá cứu quốc. Từ 1953, làm Trưởng ban nghiên cứu Văn sử địa thuộc Trung ương Đảng, Viện trưởng Viện Sử học, Phó chủ nhiệm ủy ban Khoa học xã hội Việt Nam. Năm 1963, được bầu vào Viện Hàn Lâm khoa học CHDC Đức.

Ông mất tại Hà Nội, thọ 68 tuổi, để lại nhiều tác phẩm: Một lần tâm sự, Hiến thân vì nước, Ngục trung ký sự, Anh hùng yêu nước, Thái Nguyên khởi nghĩa, Lịch sử cách mạng cận đại Việt Nam, Lịch sử 80 năm chống Pháp, Phong trào cách mạng Việt Nam qua thơ văn Nguyễn Trãi...