Trang nhà > Vui sống > Du lịch > Hội kéo co Hữu Chấp (Bắc Ninh)

Hội kéo co Hữu Chấp (Bắc Ninh)

Thứ Hai 3, Tháng Ba 2014

Theo GS Ngô Đức Thịnh (Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia), tại Việt Nam kéo co được các cộng đồng người Kinh, Thái, Tày, Nùng, Giáy… thực hành từ lâu đời và trao truyền cho tới ngày nay. Đây là một di sản văn hóa đặc biệt, thể hiện nhân sinh quan và thế giới quan của cộng đồng về mưa thuận, gió hòa, mùa màng tốt tươi, cuộc sống hạnh phúc, sinh sôi, nảy nở và tôn vinh sức mạnh của sự đoàn kết.

Trong các địa phương có trò chơi kéo co, làng Hữu Chấp (Hòa Long, Bắc Ninh) hiện đang sở hữu nhiều nét đặc sắc hơn cả về nghi thức thực hiện. Được biết, Viện Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam đã 5 lần cử các chuyên gia về địa phương này để khảo sát các nghi thức kéo co.

Khác với các địa phương khác, kéo co Hữu Chấp được nâng lên hẳn thành nghi thức chính trong lễ hội truyền thống của làng và tổ chức rất trang trọng 2 năm/lần. Ông Nguyễn Văn Sơn, Trưởng thôn Hữu Chấp, cho biết: “Theo truyền thuyết của làng, nghi thức này đã được tồn tại gần 400 năm”. Và kéo co Hữu Chấp cũng được coi là một lễ hội điển hình của vùng Kinh Bắc với câu ca dao:
Mùng 4 Hữu Chấp kéo co/ Mùng 5 hội Ó chẳng cho nhau về/ Mùng 6 đi hội Bồ Đề/ Mùng 7 trở về trảy hội Đốn Cao.

“Các làng trong vùng Bắc Ninh thường xuyên chơi kéo co bằng dây tam cố, dây chạc, dây mây. Riêng làng tôi, đồ kéo co là một công trình thật sự với việc sử dụng 2 cây tre to lồng vào nhau và tết thêm các dây lạt tre để tạo thành 3 con nhện xoắn. Việc bện tre để kéo co kéo dài cả ngày. Sau khi bện xong, tre sẽ được mang treo tại cửa đình làng suốt Tết và chỉ hạ xuống vào ngày hội” – ông Sơn nói thêm.

Theo truyền thống, nghi thức kéo co làng Hữu Chấp luôn phải vận hành theo hướng Đông - Tây. 70 thanh niên tham gia nghi thức này được chọn từ trước Tết, với các yêu cầu khỏe mạnh, gia đình không có tang, thậm chí là đang có đủ 3 thế hệ sinh sống theo kiểu “tam đại đồng đường”. Tới ngày thi, họ được chia đều thành 2 đội với trang phục quần lụa trắng, ở trần, đội khăn xanh hoặc đỏ. Dưới hiệu lệnh của 4 ông “Hóa” trong làng bằng cờ đuôi nheo, trò kéo co diễn ra trong 3 hiệp đấu.

“Theo lời truyền lại, năm nào mà đội kéo co phía Đông thắng được 2 keo thì năm đó, làng Hữu Chấp chắc chắn sẽ được mùa”- ông Sơn nói - “Bởi vậy, đến keo cuối cùng, tất cả dân làng vẫn thường tự động đổ xô vào phụ sức cho đội kéo co phía Đông để kéo tuột bên kia tới tận cuối làng”.

Khác với rất nhiều lễ hội truyền thống khác, hội kéo co Hữu Chấp chỉ bị gián đoạn một thời gian ngắn trong thời kỳ cách mạng và được khôi phục lại ngay từ những năm 1960. Đến giờ, những nghi thức độc đáo của trò chơi này được coi là cơ hội tiềm năng để kéo co Việt Nam sở hữu một danh hiệu cấp thế giới cho mình.

Sơn Tùng, TTVH