Home > Xã hội > Đầu tư > Làm thế nào để hiểu và sử dụng các Báo cáo tài chính

Làm thế nào để hiểu và sử dụng các Báo cáo tài chính

Sunday 1 May 2011

Báo cáo tài chính là một công cụ hữu ích để đánh giá tình hình tài chính của một công ty, và để so sánh một ty với các đối thủ cạnh tranh. Các báo cáo thể hiện những gì công ty nợ và sở hữu, lợi nhuận hoặc các khoản lỗ trong một khoảng thời gian nhất định, và vị thế của công ty đã thay đổi như nào từ báo cáo cuối cùng của họ.

Có được một kiến thức cơ bản về báo cáo tài chính, và áp dụng kiến thức này vào việc lựa chọn hay đánh giá các khoản đầu tư có thể giúp bạn lựa chọn được loại cổ phiếu sẽ tăng điểm trong ngày mai.

Tất nhiên, phân tích báo cáo tài chính không phải lúc nào cũng được xem là nhân tố đối với các sự kiện tin tức quan trọng, những sự cố không báo trước, những thay đổi trong quản lý, và các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến giá cổ phiếu, nhưng nó lại cung cấp một điểm bắt đầu để từ đó bạn có thể đánh giá giá trị hiện tại của cổ phiếu, không phụ thuộc vào khả năng xảy ra trong tương lai.

Những loại Báo cáo sau đây mô tả chi tiết về một số phương pháp giải thích và phân tích báo cáo tài chính đơn giản. Mặc dù chủ đề này thực sự phức tạp hơn rất nhiều và cần phải phân tích sâu hơn, nhưng bài viết này được thiết kế nhằm cung cấp cho các nhà đầu tư khả năng hiểu được các con số và các chỉ số tài chính đơn giản, và có thể sử dụng những kiến thức đó để hỗ trợ cho việc ra quyết định tốt hơn khi thực hiện đánh giá phân tích.

1. Bảng cân đối kế toán

Bảng cân đối kế toán cho biết tình hình tài chính của công ty vào một ngày cụ thể, thường là ngày cuối cùng của năm tài chính trên báo cáo hàng năm. Một bên của bảng cân đối cho biết những gì công ty sở hữu và được gọi là tài sản. Bên còn lại thể hiện những gì công ty nợ và được gọi là công nợ, và vốn chủ sở hữu thể hiện khoản chênh lệch giữa tài sản và công nợ. Vốn chủ sở hữu thường được gọi là giá trị ghi sổ. Tổng tài sản bằng tổng các khoản nợ của công ty cộng với vốn chủ sở hữu. Nói cách khác, lấy tài sản trừ đi công nợ, phần còn lại là giá trị được sở hữu bởi các cổ đông.

Bảng cân đối kế toán có thể được sử dụng để xác định giá trị của công ty, các khoản nợ, và vị thế tiền mặt.

2. Báo cáo thu nhập

Báo cáo thu nhập hay còn gọi là Báo cáo Kết quả Kinh doanh, Báo cáo lãi lỗ, cho biết có bao nhiêu doanh thu công ty kiếm được trong năm từ việc bán sản phẩm và dịch vụ, và có bao nhiêu chi phí phát sinh từ tiền lương, các khoản thuế, chi phí hoạt động, v.v.. Khoản chênh lệch giữa doanh thu và chi phí gọi là khoản lãi hoặc lỗ. Số tiền còn lại sau thuế gọi là thu nhập thuần.

Thu nhập thuần về cơ bản thể hiện số tiền mà công ty thực sự kiếm được trong năm. Một số công ty có thể có thu nhập thấp nếu họ sử dụng nhiều tiền vào nghiên cứu và phát triển, để thôn tính các công ty khác, đầu tư cho việc tăng trưởng mạnh trong tương lai, xâm nhập vào thị trường mới, v.v. và trường hợp này có thể có lợi hơn trường hợp công ty có thu nhập thấp vì không tạo ra được nhiều doanh thu, hay chi phí quá cao, v.v..

3. Báo cáo thay đổi vị thế tài chính

Báo cáo này cho thấy những thay đổi về tình hình tài chính của công ty từ năm này sang năm kế tiếp. Nó còn được gọi là Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, thể hiện chi tiết dòng tiền vào và dòng tiền ra trong năm.

Báo cáo thay đổi tình hình tài chính có thể được sử dụng trong việc đánh giá tính thanh khoản và khả năng thanh toán của một công ty, khả năng có thể tạo ra tiền mặt nội bộ, khả năng có thể trả nợ, hay tái đầu tư v.v..

4. Các nguồn báo cáo tài chính

Chắc chắn bạn có thể có được các thông tin tài chính từ chính các công ty. Hầu hết các công ty sẵn sàng fax những thông tin đó cho bạn, hoặc gửi mail cho bạn các báo cáo quý hay báo cáo năm gần đây nhất.

Tuy nhiên, một cách nhanh hơn để có thể truy cập những thông tin đó là bằng Internet. Ví dụ, vào Yahoo.com và chọn giá cổ phiếu. Nhập biểu tượng dấu kiểm của công ty bạn quan tâm, và Yahoo sẽ cung cấp cho bạn những thông cáo báo chí gần đây nhất, trong đó có các báo cáo tài chính hàng quý và hàng năm của công ty đó. Bạn cũng có thể kiểm tra các báo cáo tài chính trước đó để so sánh xu hướng hoạt động của công ty và để tìm kiếm các xu hướng quan trọng khác như công nợ tăng, thu nhập không dự đoán được, doanh thu giảm, doanh thu thất thường, v.v..

5. So sánh

Để làm quen với các con số, hãy thử nhìn vào thông tin tài chính của ba công ty bạn đang sở hữu hoặc đang quan tâm.

(Bảng Cân đối Kế toán) Công ty nào có nhiều các khoản nợ dài hạn nhất? Công ty nào có các khoản nợ ngắn hạn cao hơn so với tài sản ngắn hạn? So sánh giá cổ phiếu hiện tại với vốn chủ sở hữu (giá trị ghi sổ): giá cổ phiếu cao hơn hay thấp hơn giá trị ghi sổ?

(Báo cáo Thu nhập) Công ty nào có doanh thu năm (hay quý) gần đây nhất và kết qủa đó tăng hay giảm so với kỳ trước? Công ty đã kiếm được (hoặc bị lỗ) bao nhiêu tiền trên mỗi cổ phiếu trong kỳ gần đây nhất?

(Báo cáo Thay đổi Tình hình Tài chính) Nợ của công ty tăng lên hay giảm đi? Chi phí nào đã phát sinh lớn nhất?

6. Ra Quyết định

Chúng ta cần hiểu rằng báo cáo tài chính có thể cung cấp cho các nhà đầu tư cái nhìn về tình hình tài chính của một công ty tại một thời điểm. Chúng chỉ thể hiện một phần thực trạng. Hãy nhớ rằng, các báo cáo tài chính có thể giúp các nhà đầu tư so sánh một số công ty, thì sự so sánh đó bị giới hạn chỉ ở những con số được cung cấp trên báo cáo.

Nói cách khác, bạn có thể thấy rằng một công ty kiếm được lợi nhuận trong khi những công ty khác làm ăn thua lỗ, nhưng bạn không thể biết công ty nào có triển vọng hơn (dựa trên phân tích các biểu đồ kinh doanh), công ty nào là mục tiêu tiếp quản tiềm năng, công ty nào sẽ có thu nhập tốt hơn trong tương lai, v.v..

Ngoài ra, tác động của báo cáo tài chính có xu hướng lâu dài vì nó liên quan đến giá cổ phiếu. Bốn báo cáo quý liên tiếp cho thấy công ty có thu nhập ngày càng tăng, điều này có thể đẩy giá cổ phiếu tăng cao khi thị trường bắt đầu nhận ra những cải tiến cơ bản của công ty, nhưng trường hợp thu nhập chỉ tăng trong một quý thì có thể hoặc không thể có tác động đáng kể đến giá cổ phiếu.

Do đó, hầu hết các nhà đầu tư sử dụng báo cáo tài chính là một phần của quy trình ra quyết định. Tuy nhiên, một sự hiểu biết và làm quen với các dữ liệu trên báo cáo có thể có lợi cho bất kỳ nhà đầu tư nào trong việc đưa ra nhưng quyết định kinh doanh có học thức.

7. Những điểm Quan trọng

Nhiều công ty không cần và cũng không muốn có phần thu nhập dương. Thay vào đó, họ thường cộng dồn các khoản nợ vì họ tập trung nhiều vào nghiên cứu và phát triển những công nghệ mới, tích cực xâm nhập vào những thị trường mới, cạnh tranh giành thị phần với đối thủ, v.v.. Mặt khác, các công ty khác có những triển vọng tăng trưởng tối thiểu lại tập trung vào các khoản thu nhập thực tế, hạ thấp chi phí hoạt động, v.v..

Hãy chắc chắn hiểu được con số nào là quan trọng và con số nào không trọng đối với một công ty cụ thể dựa trên tình hình tài chính và vị thế của họ trên thị trường. Bạn có thể dễ dàng tìm hiểu được thông tin này bằng cách vào trang wsrn.com và tiến hành so sánh ngành trên công ty. Các công ty trong cùng ngành có thu nhập dương, hay là tập trung vào nghiên cứu, phát triển, v.v.? Các công ty là lớn hơn hay nhỏ hơn so với trung bình ngành, và liệu có phát triển nhanh hơn những công ty khác hay không?

Cần chú ý đến những dòng chữ nhỏ trên báo cáo để đảm bảo rằng các số bạn đọc đã được kiểm toán, chứ không phải chỉ là những ước tính của công ty, hay những kết quả chưa được xác minh. Điều này bạn cũng không cần phải lo lắng khi xem các báo cáo của những công ty niêm yết trên sàn chứng khoán, nhưng đây lại là một thói quen, một cách làm quan trọng.

Nhiều báo cáo hàng năm sẽ bắt đầu với các tin tức tích cực về doanh thu hoặc tăng doanh thu, hoặc những ý kiến tích cực khác, nhưng nếu đọc tiếp báo cáo thì thấy rằng công ty thực tế bị mất nhiều tiền hơn, nợ tăng, hoặc kết quả hoạt động quý hoặc năm kém. Đối với hầu hết các công ty, báo cáo tài chính một phần cũng là tài liệu quảng cáo và họ cần phải làm cho những thông tin đó có vẻ ấn tượng và tích cực nhất có thể, ngay cả khi các kết quả tổng thể đáng thất vọng. Hãy lưu ý đến những khoản thu nhập hoặc các khoản lỗ trước đây. Ví dụ, một công ty có thể giành chiến thắng trong một kiện lớn và các dòng tiền mang lại phần thu nhập dương trong quý đó. Tuy nhiên, cần phải xem họ đã hoạt động như nào nếu không tính đến khoản thu nhập bất thường này?

(Theo SVVN)