Quick browsing

Home > Giáo dục > Tâm lý học > Lập trình thần kinh-ngôn ngữ học

Neuro-linguistic Programming

Lập trình thần kinh-ngôn ngữ học

Sunday 18 March 2007

Một phương pháp phát triển tâm lý cá thể nhằm cải thiện nhanh chóng năng lực truyền thông của cá thể đó.

Lập trình thần kinh-ngôn ngữ học (LTN) ra đời ở Mỹ vào khoảng thập niên 1970 dựa trên sự quan sát và mô hình hóa từ công trình của các bác sĩ tâm lý, chủ yếu là nhóm Milton Erickson, Virginia Satir và Fritz Perls.

LTN là một tập hợp các mô hình và biện pháp nhằm cải thiện nhanh chóng năng lực truyền thông giữa các cá thể nhưng lại hướng tới việc hình thành nền tảng của các chuyên đề dành cho doanh nghiệp. Nội dung thuyết giảng bao gồm một số khái niệm về phương pháp chi phối khách hàng (dành cho người tiếp thị), chẩn đoán khả năng và hành xử cá nhân (dành cho người tuyển chọn nhân viên), cách hùng biện lôi cuốn và dễ hiểu (dành cho người quản lý), cũng như cách nói sắp đặt[1] và thôi miên khán giả (dành cho người làm quan hệ công chúng). Tên của LTN được chọn để gợi nhớ tới tin học, thần kinh học và ngôn ngữ học là những từ ngữ thời thượng hồi ấy. Thực chất đó là một môn phái của tâm lý học thực hành.

LTN có phải là khoa học?

Theo tên gọi thì LTN có vẻ như dựa vào môn THẦN KINH-NGÔN NGỮ HỌC (xem định nghĩa ở dưới), tuy nhiên Lilienfeld và tập thể (2003), Levelt (1995), Drenth (2003), Williams (2000) và AFIS (Hội Thông tin khoa học Pháp)[2] đều coi LTN không phải là khoa học. Bản thân các tác giả của LTN cũng né tránh câu hỏi trên: "Chúng tôi không phải là các nhà tâm lý học, thần học hoặc lý thuyết gia. Chúng tôi không có ý định nêu bản chất "thật sự" của sự vật, mà điều đó chúng tôi cũng không quan tâm. Chức năng của mô hình là đi đến một miêu tả hữu ích. Chúng tôi không có gì đưa cho các bạn ngoài những công cụ thực tiễn" (Richard Bandler và John Grinder: Frogs Into Princes - Real People Press 1979).

THẦN KINH-NGÔN NGỮ HỌC: bộ môn khoa học kết hợp tri thức của cả thần kinh học lẫn ngôn ngữ học để nghiên cứu và phục hồi những kĩ năng và thói quen ngôn ngữ đã bị suy yếu (hoặc bị phá vỡ) ở những người bệnh, tức là nghiên cứu các bình diện tâm lí - ngôn ngữ học của bệnh suy yếu ngôn ngữ.

Vai trò của LTN

- « Quan sát » các năng lực và "tự cung cấp" các năng lực;
- « Giải mã » các năng lực;
- « Thử nghiệm» các năng lực nhằm tạo ra những mô hình hiệu quả.

Tiếp theo các « mô hình » này sẽ tạo nên cơ sở hỗ trợ cho một quá trình tiến bộ nở rộ.

Mục đích của các mô hình

- tự nhận biết được bản thân;
- tiếp cận được các tài nguyên hiện thời và quá khứ (đã được đối tượng thu lượm);
- tạo ra các tài nguyên mới;
- chuyển dịch vị trí của một tài nguyên từ bối cảnh này (vd. cá nhân) sang bối cảnh khác (vd. chuyên nghiệp).

Sự nối khớp của quá trình

- xuất phát từ một « trạng thái hiện thời »;
- tiến tới một « trạng thái mong muốn »;
- bằng cách sử dụng các « tài nguyên » quá khứ , hiện thời và tương lai (tưởng tượng) của đối tượng;
- bằng cách sử dụng những kỹ thuật kế thừa từ các nhà chẩn trị Mỹ (như Milton Erickson...)