Xem lẹ

Trang nhà > Xã hội > Kinh tế > Lựa chọn kinh tế của con người chịu ảnh hưởng bởi các gen

Lựa chọn kinh tế của con người chịu ảnh hưởng bởi các gen

Thứ Bảy 5, Tháng Tư 2008

Một nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế lần đầu tiên đã chứng minh ảnh hưởng của gen đối với những hành vi (lựa chọn và quyết định) kinh tế của con người thông qua một thí nghiệm với trò chơi kinh tế

Từ một trò chơi kinh tế

Theo truyền thống các nhà khoa học xã hội thường do dự khi thừa nhận vai trò của gen trong việc giải thích hành vi kinh tế. Nhưng nghiên cứu gần đây của David Cesarini, nghiên cứu sinh kinh tế thuộc MIT và các đồng nghiệp đến từ Thụy Điển đã chỉ ra rằng những nhân tố gen di truyền cấu thành những cái mà con người nhận thức là hợp lý và bất hợp lý.

Thí nghiệm này được công bố ngày 1/10 trên Nhật trình của Viện khoa học quốc gia Hoa Kỳ.

Trò chơi này như sau: 2 người tham gia chia nhau một món tiền thưởng không liên quan đến đóng góp cá nhân và họ buộc phải thỏa thuận về phần nhận được của mỗi người. Nguyên tắc cơ bản của trò chơi là một trong hai người sẽ đề xuất phương án chia món tiền và người kia phải có câu trả lời lại, sẽ có duy nhất một đề xuất nên chỉ có một câu trả lời là đồng ý hoặc không đồng ý. Nếu đề xuất này không được chọn (bởi người còn lại) thì cả hai sẽ không nhận được gì cả.

Bởi sự khước từ trò chơi hàm nghĩa phần thưởng là không có gì dành cho cả hai người. Lý thuyết về tính tư lợi cá nhân tiên đoán chắc chắn rằng người trả lời trong thí nghiệm trên sẽ chấp nhận bất cứ một món tiền nào đó lớn hơn không dành cho mình còn hơn không nhận được gì. Nhưng kết quả nghiên cứu trong phòng thí nghiệm lại chỉ ra rằng mặc dù được tiền cho không, nhưng những người nhận vẫn từ chối nếu họ thấy cách chia chác không được công bằng.

Đến một nhánh mới trong kinh tế học?

Cesarini nói: “So với những ảnh hưởng chung từ môi trường như sự dạy bảo, những ảnh hưởng từ gen di truyền được xem là nhân tố quan trọng dẫn đến những khác nhau trong cách mọi người cư xử (quyết định)”.

Ông Bjorn Wallace, trưởng nhóm thí nghiệm đến từ trường kinh tế Stockholm nói: “Những ảnh hưởng đáng kể thuộc về gen di truyền chắc là một vấn đề gây nên những mối quan tâm lớn hơn của chúng ta đối với lựa chọn kinh tế cá nhân”.

Nghiên cứu những chi phối của gen di truyền trong trò chơi này, Cesarini và các đồng nghiệp tiến hành thí nghiệm đối với những cặp sinh đôi được chọn ra từ Sổ danh bạ sinh đôi của Thụy Điển. Theo đó, các nhà nghiên cứu kiểm soát từng tình huống chi tiết. Bởi vì những cặp sinh đôi cùng trứng [Identical twins] sẽ có cùng những gen di truyền trong khi những cặp sinh đôi khác trứng [Fraternal twins] thì không có điều này. Các nhà nghiên cứu có thể phát hiện ra ảnh hưởng của gen di truyền bằng cách so sánh mức giống nhau giữa các cặp sinh đôi cùng trứng và sinh đôi khác trứng tham gia thí nghiệm.

Các nhà nghiên cứu kết luận rằng gen di truyền tác động chiếm đến 40% những biến thiên mà con người phản ứng lại với những lời đề nghị không hợp lý (trong khi chia món tiền). Trong một nhận xét khác, các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng những cặp sinh đôi cùng trứng đã chia tiền tốt hơn các cặp sinh đôi khác trứng.

Nam Hy Hoàng Phong dịch theo

"Genes influence people’s choices in economics game", Greg Frost, MIT News