Trang nhà > Quan niệm > Quyền lực > Medvedev phê bình Putin ?

Medvedev phê bình Putin ?

Thứ Sáu 16, Tháng Giêng 2009

Website của Thời báo Tài chính (Anh) số ra ngày 11 và 12/1 đăng tải ba bài viết với các tiêu đề “Medvedev takes apparent swipe at Putin”; “Medvedev rebukes Putin over anti-crisis measures” và “Medvedev aims a swipe at Putin over economy” đưa tin về việc Tổng thống Nga Medvedev hai lần phê bình Thủ tướng Putin giải quyết chậm chạp các vấn đề kinh tế.

Hôm 11, Tổng thống Medvedev một lần nữa nói rõ ý kiến trên, chê trách chính phủ Nga đã hành động chậm trong việc giải quyết tình hình khủng hoảng kinh tế hiện nay. Ông nói kế hoạch chống khủng hoảng do chính phủ đưa ra tháng 10/2008 chỉ mới thực hiện được 30%.

Medvedev phát biểu như vậy trong dịp đến thăm một nhà máy ở Moskva. Ông nhắc tới một số chỉ tiêu kinh tế thực hiện kém, như sản xuất công nghiệp quý IV giảm 6%. Giá nguyên liệu toàn cầu sụt nhanh chóng – đây là một cú đánh mạnh vào nền kinh tế dựa vào xuất khẩu tài nguyên của Nga.

Trước đó, Ngân hàng trung ương Nga đã cho phép hạ giá đồng Rúp so với đồng Euro và USD, và cho biết từ tháng 12/2008 họ đã tăng gấp đôi sự can thiệp vào thị trường tiền tệ nhằm tránh để đồng Rúp mất giá. Để cứu đồng Rúp, tháng 12 vừa qua Ngân hàng trung ương Nga đã bán ra 47,4 tỷ USD và 12,6 tỷ Euro, so với 30,0 tỷ USD và 2,9 tỷ Euro trong tháng 11.
Nhìn chung, từ sau khi lên giá hồi tháng 8/2008, đồng Rúp đã mất giá trên 20%. Hồi ấy chưa xảy ra cuộc chiến Nga-Gruzia, khủng hoảng tài chính cũng chưa nổ ra ở Nga. Sau hai sự kiện lớn nói trên, nhiều khoản tiền đầu tư đã rời khỏi nước Nga.

Phần lớn người Nga đều cho rằng Medvedev chỉ là phó tướng của Putin, vì trước kỳ bầu cử 2008 Putin đã chỉ định Medvedev kế nhiệm mình. Tuy Medvedev đều thất bại trong nhiều cố gắng thực thi chính sách độc lập của mình, song gần đây ông lại có những động thái tự chủ mới. Tháng 12/2008 Tổng thống có một phát biểu được dư luận coi là tín hiệu gửi cho Putin khi ông nói: “Trách nhiệm tối hậu đối với tất cả những gì xảy ra trong nước và với những quyết sách quan trọng đều đè lên hai vai một mình tôi và tôi không có cách nào chia xẻ trách nhiệm đó với bất cứ ai khác.”

Trong một cuộc họp hôm 11/1 bàn vấn đề ổn định nền kinh tế, Tổng thống Medvedev nói từ tháng 9 năm ngoái tới nay, số lần ông truyền đạt nhiệm vụ “chống khủng hoảng” cho chính phủ thì ít hơn rất nhiều so với ông Putin. Số cuộc họp do Putin chủ trì bàn vấn đề này cũng nhiều hơn Tổng thống.

Những nhiệm vụ do Medvedev giao cho chính phủ cái thì chấp hành không đầy đủ, cái thì còn đang chờ Viện Duma xem xét. Về mặt này rõ ràng Putin có ưu thế hơn, vì ông trực tiếp nắm toàn bộ quá trình thông qua quyết sách.

Cần nhấn mạnh, trong một tháng vừa qua đây không phải là lần đầu tiên Tổng thống Medvedev nghiêm khắc phê bình chính phủ. Ngày 11/12/2008 ông từng phê bình chính phủ dây dưa thông qua quyết định để Ngân hàng Trung ương cử đại diện xuống nằm tại các ngân hàng thương mại.

Đài Châu Âu tự do (Mỹ) hôm 11/1 cũng đưa tin tuy Medvedev không phê phán đích danh Putin hoặc thành viên nào của chính phủ, song việc trong chưa đầy hai tuần Tổng thống hai lần phê bình chính phủ đã làm dư luận ngạc nhiên. Ngày 29/12/2008 Medvedev từng nhẹ nhàng nhắc nhở kế hoạch đối phó khủng hoảng kinh tế của chính phủ “đầy đủ nhưng chưa lý tưởng”. Lúc ấy dư luận cho rằng Tổng thống “móc máy” Thủ tướng.

Hãng thông tấn Mỹ AP ngày 12 khi đưa tin về phát biểu của Tổng thống Medvedev trong dịp đến thăm một nhà máy ở Moskva cũng nói thêm: rất có thể khủng hoảng kinh tế sẽ làm cho mức độ ủng hộ của dân chúng đối với Medvedev và Putin bị giảm đi, xem ra phát biểu nói trên của Tổng thống như muốn đẩy cho người khác trách nhiệm làm cho tình hình kinh tế xuống dốc. Đa số các nhà phân tích cho rằng nếu Putin yêu cầu thì Medvedev sẽ nhường chức cho Putin. Tuy vậy cũng có người nói trong tình hình người Nga phẫn nộ vì kinh tế khó khăn thì Medvedev có thể hy sinh Putin để củng cố địa vị của mình.

Nhưng một tờ báo Nga lại viết: vì Putin không phụ trách kế hoạch chống khủng hoảng, cho nên phát biểu nói trên của Tổng thống Medvedev không nhằm vào Thủ tướng.

Website của báo Diễn đàn Pittsburgh (Mỹ) trong bài “Medvedev với Putin” viết: Medvedev từng là bù nhìn của Thủ tướng Putin (vị cựu Tổng thống này là nhân vật nắm thực quyền phía sau ngai vàng Tổng thống), nhưng cách phát biểu của Medvedev có vẻ cho thấy ông đã chịu đựng đủ sự thao túng xuẩn ngốc của Putin.

Điều đáng ca ngợi là Medvedev từng có ý định thực thi các biện pháp chống tham nhũng ngay tại những thiết chế nòng cốt của cựu “đế chế tội ác” này – chẳng hạn bổ nhiệm một chánh án độc lập. Song ý định đó gặp phải sự ngăn trở từ phía các đồng minh của Putin.

Thế giới Tự do chớ nên quá vội đánh giá Medvedev là một anh hùng mũ trắng (trong các phim truyện nói về miền Viễn Tây Mỹ, các nhân vật tuân thủ luật pháp thường đội mũ trắng, người xấu thường đội mũ đen). Thời gian sẽ cho chúng ta thấy chính phủ Medvedev phải chăng sẽ hiếu chiến và có màu sắc quân phiệt như chính phủ Putin.

Báo Diễn đàn Pittsburgh nhận định: chúng ta không được vội kết luận, nhưng mọi người hy vọng chính phủ Nga có thể sẽ dần dần được hoàn thiện.

Nguyễn Hải Hoành tổng hợp từ các website