Trang nhà > Quan niệm > Quyền lực > Mối nguy hiểm đang tăng lên

Mối nguy hiểm đang tăng lên

Thứ Sáu 12, Tháng Sáu 2009

Báo The Times (Anh Quốc) số ra ngày 22/5 vừa rồi có đăng bài Đế chế tai hoạ của Trung Quốc là một mối nguy hiểm đang gia tăng (China’s accidental empire is a growing danger) của Bill Emmott nguyên Tổng Biên tập báo Nhà Kinh tế (The Economist).

Lặng lẽ hình thành một đế quốc mới

Bài báo viết: Trung Quốc đang hữu ý hoặc không hữu ý hình thành một đế quốc và mối nguy này đang tăng lên từng ngày. Cùng với việc Trung Quốc đang không ngừng tăng cường thương mại quốc tế và khoe khoang sức mạnh quân sự của mình sau khi mới đây tiến vào hàng ngũ các siêu cường thế giới, bóng mây đen chạy đua vũ trang có tính khu vực đang tích tụ trên bầu trời châu Á.

Trung Quốc đang dùng cách thức năm xưa đế chế Anh từng chiếm lĩnh một nửa thế giới “trong sự đãng trí” (in a fit of absence of mind) để kiến tạo một thể hỗn hợp “ảnh hưởng cộng thêm nghĩa vụ”, chẳng khác gì một “đế chế kiểu hiện đại” (a mixture of influence and obligation – the modern version of an empire). Điều đó tất sẽ dẫn đến sự gia tăng căng thẳng giữa Trung Quốc với Ấn Độ, láng giềng và đối thủ khổng lồ của họ trong vùng.

Quân đội chính phủ Sri Lanka trang bị vũ khí Trung Quốc đã đánh bại phiến quân Mãnh hổ Tamil – đây là một ghi chú mới nhất về phạm vi thế lực của Trung Quốc ở nước ngoài, cũng là một phần chiến lược tổng thể của Trung Quốc nhằm mở rộng ảnh hưởng tại Ấn Độ Dương.

Trung Quốc dưới thời Đặng Tiểu Bình đã vứt bỏ chính sách xuất khẩu cách mạng của thời Mao Trạch Đông, chuyển sang thi hành chiến lược “Thao quang dưỡng hối” (vờ ngu giả dại, ẩn giấu thực lực, keep its head down, build its streng and hide its claws) , từng bước giải quyết tranh chấp biên giới với các nước láng giềng ở châu Á. Trung Quốc đổ những khoản viện trợ lớn vào các nước nghèo như Cămpuchia, Lào và Myanma để đổi lấy tình thân thiện, tăng cường buôn bán, tạo ra “sự dựa dẫm (vào Trung Quốc)”.

Trung Quốc kín đáo duy trì chính sách lâu dài ủng hộ Pakistan để Ấn Độ luôn phải bận tâm đối phó kẻ thù truyền kiếp của mình. Họ bán vũ khí cho các nước hàng xóm của Ấn Độ như Sri Lanka, Bangladesh và Nepal.

Quân đội đi theo bảo vệ công nhân, tầu chiến hộ tống tầu buôn

Công nghiệp Trung Quốc khát dầu mỏ và nguyên liệu của vùng Vịnh và châu Phi, vì thế việc buôn bán của Trung Quốc qua Ấn Độ Dương tăng nhanh, và họ đầu tư mạnh cho các công ty Trung Quốc kinh doanh dầu mỏ và khoáng sản ở châu Phi. Quân đội Trung Quốc bắt đầu đến các vùng biển xa để bảo vệ lợi ích thương mại, hộ tống các tàu buôn nhằm tránh nạn cướp biển. Công nhân Trung Quốc đến châu Phi làm việc và quân đội Trung Quốc được cử đến các nước rối ren như Sudan và Ethiopia để bảo vệ công nhân của mình. Mọi hành động của Trung Quốc tại Ấn Độ Dương đều có thể giải thích bằng sự tăng trưởng sức mạnh kinh tế và tiến trình tự nhiên tăng cường quân sự của một siêu cường mới ra đời.

Trung Quốc xây dựng nhiều cảng biển và đường xá (ở Myanma) nhằm tránh bị phụ thuộc vào việc chuyên chở hàng hoá bằng tàu biển qua eo biển Malacca giữa Singapore với Indonesia, nơi dễ bị các kẻ địch phong toả.

Tuy lãnh đạo Trung Quốc nhiều lần nhấn mạnh họ chỉ trỗi dậy hoà bình thôi, nhưng nhiều người vẫn có lý do lo ngại về sự lớn mạnh của hải quân Trung Quốc; kẻ lo nhất là Ấn Độ và cả những nước châu Á có tranh chấp biển đảo với Trung Quốc. Họ lo ngại cán cân lực lượng trong vùng sẽ mất cân bằng, hơn nữa sự thiếu minh bạch trong chi phí quân sự và thao tác của Trung Quốc càng làm cho các nước láng giềng lo ngại.

Các nước châu Á nên làm gì?

Cuối cùng bài báo viết: chẳng ai có thể ngăn chặn Trung Quốc bành trương thế lực nhưng điều họ có thể làm và nên làm là xây dựng các cơ chế có tính khu vực - phiên bản châu Á của Liên minh châu Âu (EU) hoặc Khối Quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO) hoặc Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE), dùng để giám sát và trên mức độ nhất định đưa việc bành trướng đó vào quy chế. Nếu không làm thế thì sẽ xuất hiện cuộc chạy đua vũ trang khu vực; Ấn Độ, Nhật và các nước khác sẽ tăng cường sức mạnh quân sự nhằm chống lại sự bành trướng của Trung Quốc. Trên thực tế cuộc chạy đua ấy đã bắt đầu, nếu để mất kiểm soát thì sẽ là sự đe doạ thực sự đối với toàn thế giới.

Nguyễn Hải Hoành tổng hợp


Xem online : "Trung Quốc xây căn cứ tàu ngầm hạt nhân trên biển Đông"