Trang nhà > Quan niệm > Quyền lực > Ngoại giao nhân động đất

Ngoại giao nhân động đất

Thứ Ba 1, Tháng Bảy 2008

Đội Cứu nạn khẩn cấp của Nhật bay tới TQ (Xinhua).

Mọi người đều biết Chính phủ mới của Nhật dưới sự lãnh đạo của ông Yasuo Fukuda đang ra sức hàn gắn mối quan hệ Nhật Bản-Trung Quốc (TQ) từng bị sứt mẻ nhiều dưới thời cựu Thủ tướng Koizumi. Sau khi nhậm chức Thủ tướng, ông Fukuda đã tới thăm TQ ngay để bày tỏ ý định muốn sưởi ấm mối quan hệ giữa hai nước. Tiếp đó đầu năm nay Chủ tịch Hồ Cẩm Đào làm chuyến thăm “mở ra một mùa xuân ấm áp” 5 ngày (lâu nhất trong các chuyến thăm của ông Hồ) tới Nhật Bản. Trận động đất Vấn Xuyên ngày 12 tháng 5 năm nay gây thiệt hại lớn cho Trung Quốc là một dịp để ông Fukuda bày tỏ nhiệt tình cải thiện quan hệ với nước hàng xóm khổng lồ của mình. Vả lại, là một nước có chuẩn bị tốt nhất ứng phó với nạn động đất xảy ra như cơm bữa, người Nhật có lý do chính đáng để quan tâm tới động đất ở TQ.

Chỉ nửa giờ sau khi xảy ra trận động đất 8 độ Richter ở Vấn Xuyên, “Trung tâm Quản lý các cuộc khủng hoảng” của Nhật Bản đã báo cáo lên Văn phòng Thủ tướng tin về tai nạn này. 30 phút sau đó, Nội các Nhật tổ chức họp khẩn cấp gồm đại diện các bộ Ngoại giao, bộ Phòng vệ (tức Quốc phòng) và một số cơ quan liên quan. Cuộc họp nhất trí quyết định viện trợ ngay tiền, nhân lực và vật tư cho TQ, và phát lệnh tập trung Đội Cứu nạn khẩn cấp (Disaster Relief Rescue Team) của Nhật. Hai giờ sau đó, Thủ tướng Fukuda gửi điện hỏi thăm tới Thủ tướng TQ Ôn Gia Bảo. Đồng thời Nhật Hoàng cũng gửi điện phân ưu đến Chủ tịch Hồ Cẩm Đào. Buổi tối, bộ Ngoại giao Nhật gửi tới Sứ quán TQ tại Tokyo phương án cứu trợ động đất Vấn Xuyên, gồm 5 khoản viện trợ: - tiền, - vật tư, - cử đội cứu nạn, - cử đội y tế, - cử “đội Tự vệ” (tức quân đội Nhật) đến giúp. Sau khi được biết Mỹ quyết định viện trợ khẩn cấp đợt đầu cho TQ 50 triệu Yên (JPY), Thủ tướng Fukuda nói Nhật phải viện trợ gấp 10 lần, tức 500 triệu JPY (33 triệu Nhân dân tệ CNY). Ngay tối 12, Đội Cứu nạn khẩn cấp của Nhật Bản đã có mặt tại sân bay quốc tế Tokyo chờ lệnh.

Ngày 13, sau khi nhận được công hàm của Chính phủ TQ chính thức tỏ ý muốn được Nhật viện trợ, bộ Ngoại giao Nhật họp báo công bố khoản viện trợ không hoàn lại đầu tiên là 500 triệu JPY và nói Nhật muốn gửi đội cứu nạn sang giúp TQ. Sau khi được Chính phủ TQ trả lời là phía TQ chưa chuẩn bị điều kiện tiếp nhận đội cứu nạn của nước ngoài, Chính phủ Nhật cho đội Cứu nạn khẩn cấp về nhà.

Ngày 14, trong cuộc họp báo, trả lời câu hỏi tại sao TQ không nhận đội cứu nạn của Nhật, đại diện Chính phủ Nhật nói: trong trận động đất Kobe năm 1995, Nhật cũng từ chối nhận đội cứu nạn của nước ngoài, vì e ngại chỉ làm tình hình cứu hộ thêm rắc rối.

JPEG - 54.1 kb
Nhật tham gia cứu nạn ở Vấn Xuyên (Reuters)

Ngày 15, Chính phủ TQ đồng ý nhận đội cứu nạn của Nhật. Chính phủ Nhật quyết định cử 60 người sang giúp TQ. Tối hôm đó 31 người đầu tiên lên đường, 1 giờ sáng hôm sau tới Thành Đô. Đây là đội cứu nạn nước ngoài đầu tiên đến TQ.

Ngày 16, đội cứu nạn thứ hai bay đi TQ. Cả hai đội này đã trở về Nhật ngày 21.

Ngày 20, đội Y tế Nhật bay sang Tứ Xuyên.

Sáng 27, bộ Quốc phòng TQ họp với Tham tán Quân sự Sứ quán Nhật tại Bắc Kinh, ngỏ ý TQ muốn được Nhật viện trợ lều bạt và chăn. Phía Nhật nói họ có dự trữ rất nhiều các thứ đó, có thể dùng máy bay quân sự Nhật chở sang TQ cho nhanh. Sứ quán Nhật báo cáo về Tokyo, Thủ tướng Fukuda đồng ý đề nghị này. Nhiệt tình của vị Tham tán quân sự Nhật đã gây ra cuộc tranh cãi trong cư dân mạng TQ về việc có nên để máy bay quân sự Nhật bay sang TQ hay không.

Ngày 30, Chính phủ Nhật hủy dự định dùng máy bay quân sự chở vật tư cứu hộ sang TQ, vì xét thấy việc này không có lợi đối với tình cảm của dân TQ, và quyết định viện trợ thêm 500 triệu JPY cùng đợt đầu 1200 lều bạt (chở bằng máy bay vận tải dân dụng).

Ngày 31, Phó Tổng Tham mưu trưởng quân đội TQ nói: TQ cảm ơn Nhật thông cảm với vấn đề lịch sử quan hệ TQ-Nhật, hiện nay chưa tới lúc thích hợp để máy bay quân sự Nhật bay sang TQ.

Ngày 2-6, lều bạt Nhật chở đến Tứ Xuyên.

Ngày 11-6, Nhật cử 5 chuyên gia giỏi nhất về khoa học-công nghệ phòng chống động đất sang Vấn Xuyên khảo sát và góp ý kiến về việc tái thiết vùng có động đất.

Ngày 13-6, Quốc hội Nhật đồng ý nhận các trẻ mồ côi trong trận động đất Vấn Xuyên sang Nhật học cho hết bậc trung học phổ thông.

Nguyên Hải (theo các website TQ và Nhật)