Trang nhà > Giáo dục > Đào tạo > "Quốc dân độc bản" - gương chiếu hậu nền khoa cử nho học Việt Nam

Tóm tắt báo cáo tại Hội thảo về Đông Kinh nghĩa thục

"Quốc dân độc bản" - gương chiếu hậu nền khoa cử nho học Việt Nam

Thứ Tư 6, Tháng Sáu 2007

Quốc dân độc bản - sách giáo khoa cơ bản của trường Đông Kinh nghĩa thục năm 1907 đã :

- Phê phán một cách toàn diện và hệ thống nền giáo dục Nho học cổ hủ của Việt Nam.

- Bàn về cái hại của khoa cử.

- Bàn về sự không thi hành khoa cử cũng chẳng hại.

Nho học Việt Nam - theo quan điểm của Đông Kinh nghĩa thục - có trường mà không có giáo dục. Vì mục đích chính là học để ra làm quan, đánh đồng Hiền tài với kiến thức Nho học.

- Hiền tài đồng nghĩa với danh hiệu đỗ đạt nhờ thi cử.

- Lịch sử thi cử Nho học gắn liền với các tiêu cực.

- Triều đình từ Lê Sơ đến đời Nguyễn đã không ngừng quan tâm cải cách, cải tiến chế độ thi cử Nho học nhưng tình trạng tiêu cực trong thi cử vẫn như một thuộc tính. Cải cách chỉ luẩn quẩn, không khắc phục được.

Không phải chỉ đến Đông Kinh nghĩa thục mới nhìn thấy hạn chế của Khoa cử Nho học, nhưng Đông Kinh nghĩa thục thì không chỉ phê phán từng điểm cụ thể mà phê phán cả hệ thống, bằng cả mô hình trường Đông Kinh trên thực tế của Hà Nội, nơi có truyền thống Nho học lâu đời nhất Việt Nam.

PGS TSKH Nguyễn Hải Kế, Trường ĐHKHXH&NV