Logo of this site

Home > Xã hội > Đông Á > Sự thật về vụ máy bay chở Lâm Bưu rơi trên đất Mông Cổ

Sự thật về vụ máy bay chở Lâm Bưu rơi trên đất Mông Cổ

Monday 30 January 2012

Sáng sớm ngày 14/9/1971, Đại sứ quán Trung Quốc tại Ulan Bator nhận được điện thoại của Bộ Ngoại giao Mông Cổ nói Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Mông Cổ có việc khẩn cấp cần gặp Đại sứ Trung Quốc.

Xác máy bay chở Lâm Bưu

Tám giờ rưỡi sáng, Đại sứ Hứa Văn Ích đến Bộ Ngoại giao Mông Cổ.

Tại đây Đại sứ được Thứ trưởng Ordolpikov tiếp. Thứ trưởng nói:

Hôm nay, được chính phủ Mông Cổ ủy quyền, tôi xin thông báo một việc như sau: Khoảng 2 giờ 30 sáng ngày 13, tại tỉnh Ken có xảy ra một vụ máy bay rơi; chúng tôi đã cho người đến nơi tìm hiểu tình hình. Được biết đây là máy bay của Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc; 9 người trên máy bay đều tử nạn, trong đó có một phụ nữ. Vụ việc xảy ra vào ban đêm, chúng tôi phải cử người đi tìm hiểu, cho nên bây giờ mới thông báo quý Sứ quán được... Máy bay quân sự Trung Quốc bay vào sâu lãnh thổ nước chúng tôi; tôi thay mặt chính phủ Mông Cổ đưa ra kháng nghị miệng. Mong chính phủ Trung Quốc có giải thích chính thức về nguyên nhân vụ việc này. Phía Mông Cổ bảo lưu quyền đề xuất giao thiệp.”

Đại sứ Hứa Văn Ích đáp:

“Xin cảm ơn Ngài Thứ trưởng báo cho biết việc này. Trong lúc quan hệ hai nước chúng ta bắt đầu bình thường hoá, việc máy bay Trung Quốc vì nguyên nhân nào đó bị rơi trên đất Mông Cổ dĩ nhiên là việc rất đáng tiếc... Đề nghị phía Mông Cổ giúp đỡ chúng tôi tìm hiểu xem tại sao máy bay Trung Quốc lại bay nhầm vào Mông Cổ? Trước khi nắm rõ tình hình thực sự vụ việc này, tôi không thể tiếp thu lời kháng nghị miệng của Ngài Thứ trưởng. Tuy vậy, tôi có thể báo cáo việc này cho chính phủ chúng tôi.”

Về tới Sứ quán, Đại sứ Hứa Văn Ích họp ngay ban lãnh đạo Sứ quán, yêu cầu giữ bí mật tin này và khẩn cấp báo cáo Bắc Kinh biết. Do đường dây điện báo của Mông Cổ hỏng nên ông quyết định dùng đường dây điện thoại quốc tế của Mông Cổ gọi về Bộ Ngoại giao Trung Quốc, xin phép sử dụng “đường dây nóng” bị niêm phong nhiều năm nay. Vì thủ tục này khá lâu nên đến giữa trưa, Chủ tịch Mao Trạch Đông và Thủ tướng Chu Ân Lai ở Bắc Kinh mới nhận được tin máy bay Trung Quốc rơi trên đất Mông Cổ.

Sáu giờ chiều, Đại sứ Hứa Văn Ích nhận được chỉ thị từ Bắc Kinh là phải đến hiện trường máy bay rơi tìm hiểu tình hình. Lúc này, dù đã hết giờ làm việc, ông vẫn phá lệ đến gặp Thứ trưởng Ordolpikov thông báo:

“Chính phủ Trung Quốc tỏ ý lấy làm tiếc về vụ máy bay Trung Quốc có thể vì mất phương hướng mà bay vào đất Mông Cổ rồi bị rơi. Đề nghị phía Mông Cổ giúp tôi dẫn cán bộ liên quan đến hiện trường xem xét, và giúp hoả táng những người tử nạn.”

Thứ trưởng Ordolpikov đồng ý ngày mai sẽ cho máy bay chở mọi người đến hiện trường, nhưng ông nói Mông Cổ không có tập quán hoả táng.

Đại sứ Hứa Văn Ích lập tức báo cáo về nước và nhận được chỉ thị: Cố gắng tranh thủ hoả táng các nạn nhân và đưa tro hài cốt về nước; nếu không được thì chụp ảnh các thi hài rồi mai táng tại chỗ, sau này chở về Trung Quốc.

Chiều ngày 15/9, Đại sứ Hứa Văn Ích và ba cán bộ Sứ quán Trung Quốc cùng Vụ trưởng Vụ Lãnh sự Bộ Ngoại giao Mông Cổ đáp máy bay đến sân bay dã chiến ở thị trấn Ondukhan thuộc tỉnh Ken. Cùng đi còn có một nhóm cán bộ ngoại giao và đoàn quay phim chụp ảnh của phía Mông Cổ.

Chỗ máy bay rơi cách thị trấn khoảng 70 km. Trước khi bốc cháy, chiếc máy bay lết khoảng 30 m trên đồng cỏ, để lại một vệt đen. Xác máy bay tan vụn từng mảnh tung toé hai phía khắp chiều dài chừng 200 m. Trên một mẩu cánh máy bay còn thấy rõ hai chữ “Trung Quốc”, một mẩu khác thấy rõ hai chữ “Dân Hàng” [Hàng không dân dụng]. Đuôi máy bay [xem ảnh] và chiếc động cơ nằm lăn lóc trên đồng cỏ. Trên đuôi máy bay thấy hình quốc kỳ Trung Quốc và con số 256. Rõ ràng đây là chiếc máy bay dân dụng Trung Quốc số hiệu 256.

Phía bắc đầu xác máy bay thấy có 9 xác người, bên cạnh là các di vật đã được thu gom xếp đống lại. Xác nào cũng ngửa mặt lên trời, chân tay dang ra, đầu cháy xém, mặt mũi nhìn không rõ. Đại sứ Trung Quốc cho xếp 9 cái xác thành một hàng từ Bắc xuống Nam, đánh số thứ tự từ 1 đến 9, cho người chụp ảnh từng xác chết từ nhiều góc độ.

Xác Lâm Bưu

Mãi sau này mới biết, xác số 5 là Lâm Bưu, người gày, trán hói, đầu nứt vỡ lộ cả xương trắng hếu, hai mắt chỉ còn hai hố đen, mũi cháy, răng rụng hết ra ngoài [xem ảnh].

Xác số 8 là Diệp Quần [vợ Lâm Bưu], cháy nhẹ hơn, tóc gần như còn nguyên vẹn.

Xác số 2 là Lâm Lập Quả [con trai Lâm Bưu], người cao lớn, mặt cháy đen tỏ vẻ đau khổ, kèm theo di vật là tấm Thẻ Ra vào Bộ Tư lệnh Không quân, số 002.

Xác số 1 là người lái xe của Lâm Bưu. Xác số 3 là Lưu Bội Phong, cấp dưới của Lâm Bưu. Xác số 4 là kỹ sư cơ khí máy bay, mặc áo da, là người duy nhất quần áo chưa cháy hết. Xác số 6, 7 và 9 là là hai kỹ sư cơ khí khác và người lái máy bay.

Đặc điểm của 9 xác chết này là thân hình còn gần nguyên vẹn, chỉ bị cháy mặt, gãy xương, vỡ đầu. Đáng chú ý là không thấy xác nào còn lại đồng hồ đeo tay và giầy; có lẽ là trước khi hạ cánh khẩn cấp, họ đều đã có chuẩn bị đề phòng tai nạn.

Sau khi khảo sát, chụp ảnh xong, theo đề nghị của phía Mông Cổ, 9 nạn nhân sẽ được chôn trên một gò cao cách chỗ xảy tai nạn hơn 1 km. Lúc này đã là 8 giờ tối, trời lạnh 2 độ C, gió thảo nguyên thổi mạnh. Dưới ánh sáng đèn pha ô tô, một tiểu đội lính Mông Cổ khẩn trương đào hố chuẩn bị cho lễ mai táng vào ngày mai.

Sau khi về Ondukhan, hai bên Trung Quốc-Mông Cổ hội đàm đến 3 giờ sáng về biên bản chính thức, sau đó trở lại hiện trường.

Phía Mông Cổ đưa đến 9 cỗ quan tài. Sau khi chụp ảnh lần cuối, binh sĩ Mông Cổ xếp các xác chết vào áo quan theo thứ tự số hiệu. Riêng xác số 9, người to cao mà hai tay lại giơ lên đầu nên không thể xếp lọt vào áo quan. Đại sứ Trung Quốc đau xót đành phải đồng ý chặt hai tay cho ngắn.

Huyệt mộ dài 10 m, rộng 3 m, sâu 1,5 m. Trong khi lính Mông Cổ lấp và đắp mộ, hai bên hội đàm trên xe ô tô về nội dung “Biên bản Mai táng”, do phía Mông Cổ dự thảo.

Tối hôm ấy, sau khi về đến Ondukhan, hai bên tiếp tục thảo luận suốt đêm về “Biên bản Điều tra hiện trường”, cũng do phía Mông Cổ dự thảo.

Tuy không còn khăng khăng gọi vụ này là “xâm phạm” lãnh thổ Mông Cổ nữa, nhưng phía Mông Cổ vẫn kiên trì nhấn mạnh máy bay này là “máy bay quân dụng”, có “quân nhân đi trên máy bay”, thậm chí nói là “phục vụ mục đích quân sự”; rõ ràng họ có ý đồ muốn đưa Trung Quốc vào thế bất lợi về chính trị.

Đại sứ Trung Quốc kiên trì nói đây là máy bay dân dụng Trung Quốc bay nhầm vào đất Mông Cổ.

Hai bên tranh cãi rất găng. Khi trời sáng, phía Mông Cổ đề nghị hoãn họp rồi bỏ về không quay lại.

Đại sứ Trung Quốc mở máy thu thanh, nghe đài nước ngoài đưa tin chính phủ Trung Quốc đã ra lệnh đóng cửa tất cả các sân bay, cấm máy bay cất cánh trong cả nước.

Đoán rằng việc ấy có liên quan tới chiếc máy bay rơi ở Mông Cổ, như vậy vụ này rất nghiêm trọng và phức tạp, nhất thiết phải thỉnh thị ý kiến trong nước, Đại sứ Hứa Văn Ích yêu cầu phía Mông Cổ cho đoàn về ngay Ulan Bator với lý do để chuẩn bị tổ chức hoạt động mừng ngày quốc khánh Trung Quốc [1 tháng 10], cuộc hội đàm sẽ tiếp tục tại Ulan Bator.

Phía Mông Cổ không đồng ý, đòi tiếp tục hội đàm suốt chiều và tối hôm ấy, nhưng hai bên không thoả thuận được với nhau.

Cuối cùng, mặc cho phía Trung Quốc phản đối, phía Mông Cổ đơn phương ký “Biên bản Điều tra hiện trường” và “Biên bản mai táng”. Cuộc hội đàm kết thúc trong không khí căng thẳng.

Lúc ấy Sứ quán Trung Quốc gọi điện từ Ulan Bator đến, đề nghị Đại sứ Hứa Văn Ích về ngay Sứ quán có việc khẩn cấp. Sáu giờ chiếu ngày 17/9, hai đoàn mặt nặng như chì cùng lên máy bay trở về Ulan Bator.

Sau này Đại sứ Hứa Văn Ích nhớ lại phía Mông Cổ nhấn mạnh hai chữ “quân dụng” trong Biên bản là có lý do của họ. Lâm Bưu là Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc, Lâm Lập Quả là Trưởng ban Tác chiến Bộ Tư lệnh Không quân Trung Quốc. Trong thời gian cách mạng văn hoá, ngành Hàng không dân dụng Trung Quốc do Không quân quản lý. Có điều lúc ấy trong nước không cho Đại sứ biết tính chất của máy bay mà chỉ nói là máy bay mất phương hướng bay lạc vào Mông Cổ mà thôi.

Phía Trung Quốc cũng không nêu yêu cầu cho xin lại chiếc Hộp đen trên máy bay. Đây là việc đáng tiếc nhất, vì thời bấy giờ cán bộ Sứ quán không biết gì về chuyện Hộp đen, trong nước cũng không nêu yêu cầu này.

Về sau các chuyên gia hàng không cho biết, trên chiếc máy bay nhãn hiệu Trident do Lâm Bưu sử dụng này [máy bay Trident mua của Anh Quốc, là loại máy bay hiện đại nhất Trung Quốc hồi ấy] đã có trang bị Hộp đen, trong đó chứa nhiều thông tin quý giá về vụ máy bay rơi, rất cần cho công tác điều tra.

Thực ra, trước khi Đại sứ Trung Quốc đến chỗ chiếc máy bay Trident rơi, cái Hộp đen ấy cùng một động cơ máy bay đã bị người Liên Xô lấy mang đi mất.

Ngay sau khi đoàn Trung Quốc rời hiện trường, Ủy ban An ninh quốc gia Liên Xô (KGB) lại cho người đến chỗ đó. Họ đào huyệt, cắt đầu Lâm Bưu và Diệp Quần, cho vào nồi nước luộc cho bong hết da, sau đó mang về Moskva nghiên cứu đối chiếu với hồ sơ bệnh án của Lâm Bưu mà KGB lưu trữ được trong thời gian Lâm Bưu chữa bệnh ở Liên Xô năm 1938-1941 để xác minh xem có đúng là Lâm Bưu [như chính phủ Trung Quốc mãi sau này mới ra tuyên bố] hay không.

Sau khi về đến Ulan Bator, Đại sứ Hứa Văn Ích lập tức báo cáo về nước và nhận được chỉ thị phải tiếp tục giao thiệp ngay với phía Mông Cổ, xin lại xác các nạn nhân và di vật của họ. Thái độ bức xúc của phía Trung Quốc khiến phía Mông Cổ nghi hoặc. Họ yêu cầu phía Trung Quốc cung cấp danh sách và chức vụ của các nạn nhân. Thấy thế, phía Trung Quốc bèn đình chỉ giao thiệp vì sợ phía Mông Cổ ép phải trả giá cao.

Nguyên Hải lược dịch theo tài liệu Trung Quốc