Xem lẹ

Trang nhà > Đời sống > Chụp ảnh > TẠO ẢNH PANORAMA VỚI HUGIN (I)

TẠO ẢNH PANORAMA VỚI HUGIN (I)

Đông Tỉnh

Thứ Tư 12, Tháng Ba 2014

Ghép các ảnh đơn lập thành bức hình toàn cảnh (panorama) là cách để có góc nhìn ra xung quanh rộng lớn hơn nhiều so với thứ mà ống kính và máy ảnh vẫn cung cấp cho bạn. Hugin là một phần mềm mã nguồn mở được xây dựng trên nền tảng các công cụ Panorama Tools có thể giúp bạn thực hiện nhanh chóng và chính xác các công đoạn quan trọng nhất của ghép ảnh.

Mặc dù Hugin có thể không dễ dàng sử dụng như một số phần mềm thương phẩm, những đòi hỏi cơ bản của nó để tạo ra bức ảnh toàn cảnh lại là tương đối đơn giản. Với vài mẹo thao tác thực hành sau đây, bạn sẽ biết cách chụp ảnh và ghép hình của riêng mình mà không tốn thời gian.

I. MẸO CHỤP ẢNH

Chọn cỡ ảnh vừa đủ

Thông thường Hugin không cần đến những file ảnh quá lớn, bạn nên xem xét việc thiết lập trên máy ảnh một chế độ chụp với chất lượng nhỏ hơn, ví dụ STANDARD quality. Hãy nhớ rằng hình toàn cảnh cuối cùng mà bạn ghép lại từ nhiều ảnh sẽ có kích thước nhiều lần lớn hơn một hình ảnh bình thường do máy ảnh chụp ra. Trừ khi muốn có một bản in kích cỡ rất lớn (và/hoặc bạn có sức mạnh xử lý, không gian đĩa và bộ nhớ gần như không giới hạn), nói chung là không cần phải quá lo về việc chất lượng có thể giảm sút rõ rệt nếu nén file kiểu JPEG ở một tỷ lệ phù hợp.

Thiết lập cân bằng trắng bằng tay

Nhiều máy ảnh kỹ thuật số không cho phép khóa chế độ cân bằng trắng tự động (AWB) giữa các lần chụp, hoặc thậm chí không có cách nào để làm như vậy, ngay cả khi sử dụng nút khóa chế độ tự động phơi sáng AE (xem bên dưới). Máy ảnh hiện đại có thể tự quyết định đặt mức độ cân bằng trắng (WB) khác nhau cho các bộ phận khác nhau của bức hình toàn cảnh, do đó bạn có thể dễ dàng nhận được một số ảnh với WB rất khác nhau, sau này rất khó sửa trong phần mềm.

JPEG - 75 kb
Đường gạch lát không thẳng hàng và hai nửa sân sáng khác nhau ở chỗ ghép ảnh (Đình Ứng Thiên ©NCCong 2014)

Vì vậy bạn không nên sử dụng AWB. Đọc hướng dẫn sử dụng máy ảnh của bạn thật kỹ để tìm ra cách khoá AWB; trên một số dòng máy compact cách khoá này có thể được “giấu” trong kiểu thiết lập “chế độ hoạt cảnh” (scene mode). Đừng lo lắng nếu bạn vẫn đang chụp phim nhựa. (Tất nhiên bạn có thể chụp trong chất lượng RAW và chỉ thiết lập cân bằng trắng khi bạn chuyển đổi nó sang một số định dạng dễ dùng hơn).

Thu nhỏ khẩu độ xuống một chút

Phần lớn hoặc có thể tất cả các ống kính của máy ảnh sẽ phản xạ một số hình sáng ở phía bên rìa hoặc còn gọi là "dán nhãn" (vignetting) vào ảnh khi màng chập mở rộng. Gần như luôn gặp hiện tượng vignetting ở bất kỳ khẩu độ nào, nhưng sẽ tồi tệ hơn nếu chọn khẩu độ rộng. Điều này đặc biệt thấy rõ nếu bạn đang sử dụng máy chụp phim 35mm hoặc máy ảnh kỹ thuật số SLR full-frame (màn ảnh rộng). Phần mềm Hugin có thể giúp chỉnh sửa vignetting đến một mức độ nào đó, nhưng tốt nhất là loại bỏ nó hoàn toàn. Nếu có điều kiện, hãy thử chọn khẩu độ nhỏ hơn một hoặc hai mức mở. Điều này làm cho các ảnh sắc nét hơn, do đó sẽ giúp Hugin dễ dàng tìm thấy những điểm mốc chung (control points) trên rìa hai bức ảnh chụp cảnh liền kề nhau. (Đừng lo lắng quá nhiều nếu không hiểu những điều nói trên, bạn cũng có thể sửa chữa được vignetting bằng Photoshop nếu biết sử dụng tốt phần mềm đó và các forum liên quan).

Nếu bạn đang có một máy ảnh kỹ thuật số thì hãy chụp thử trước để biết được thông số đúng. Kiểm tra ngay trên màn hình LCD của máy cũng đủ để kết luận chính xác. Luôn nhớ rằng với máy ảnh kỹ thuật số, nếu nghi ngờ thì bạn hãy bớt độ phơi sáng và thử lại. Nếu thấy cần thiết, sau này bằng phần mềm bạn vẫn có thể “kéo” các chi tiết bị sẫm màu ra khỏi vùng tối của ảnh, nhưng bạn không bao giờ phục hồi được một điểm sáng nổi bật.

Nhấn nút khóa chế độ tự động phơi sáng

Hãy nhấn AEB, nếu máy của bạn có một cái nút như vậy (ở mặt sau các loại máy ảnh Canon, nó thường được đánh dấu hoa thị và nằm phía trên góc phải). Điều này sẽ ngăn chặn việc các bức ảnh của bạn được phơi sáng rất khác nhau khi các góc chụp khác nhau. Tuy Hugin cũng biết “trộn đều” (blend) chúng trong một cách mà bạn khó nhận thấy được, nhưng dù sao khoá đó vẫn là một công cụ tốt.

JPEG - 51.1 kb
Nút khóa AE trên máy ảnh Canon SLR

(Nếu là tay chơi của lạ, bạn có thể thích những hiệu ứng dẫn đến từ việc không sử dụng khóa AE, nhất là khi chính bạn sắp xếp cố ý chụp ảnh như vậy).

Chụp ảnh cẩn thận

Hãy nhớ rằng Hugin có thể ghép nhiều bức ảnh chụp cảnh liền kề nếu bạn chú ý cung cấp cho nó, theo cả hai hướng (lên và xuống). Điều quan trọng nhất là bạn phải xoay góc chụp hơi đè lên nhau ở chỗ sẽ ghép ảnh, mục đích để dành ra một mức độ cần thiết cho sự trùng lặp (các điểm chung) giữa hai bức ảnh, có lẽ nhiều nhất là một phần ba. Cũng nhớ chú ý cảnh giác các khoảng trống của bầu trời; Hugin có thể không tự động phân biệt được các điểm chung ("control points") giữa hai góc chụp. Nếu bạn muốn ghép ảnh thật chính xác thì hãy sử dụng một chân máy với đầu chụp toàn cảnh (panoramic tripod head); bằng không, hãy đảm bảo rằng khi xoay góc chụp thì bạn làm như đang xoay máy xung quanh điểm nút phía trước (front nodal point), nói đúng hơn là xoay quanh “con ngươi” của ống kính (entrance pupil).

PNG - 9.9 kb
N, N’: điểm nút phía trước và phía sau của một ống kính dày

Để bảo toàn phối cảnh xa-gần trong khi xoay máy, giúp ngăn ngừa sự dịch chuyển của các đối tượng ở sát liền mặt nền (parallax), trục quay cần đi qua “con ngươi” của ống kính mà vị trí có thể xác định nhanh bằng mắt thường. Khi bạn nhìn vào ống kính từ phía trước, vị trí đó gần như ở cái lỗ lục giác tạo ra bởi 6 màng chập (diaphragm aperture), nhưng trong thực tế thì có thể hơi khác do sự thu phóng quang học của ống kính làm mắt nhầm.

JPEG - 24.3 kb
Một ống kính đặt ở khẩu độ: 1. rộng, 2. nhỏ

Lưu ý rằng vị trí “con ngươi” không hẳn là luôn luôn trùng với điểm nút phía trước mà nó còn phải tuỳ theo cấu tạo quang học của thiết kế, chẳng hạn ở ống kính telecentric thì “con ngươi” này nằm ở tít tận gần ... vô cực !! Nó chính là trung tâm của phối cảnh, tức là điểm nhìn, điểm không có parallax, rất cần biết khi chụp ảnh panorama.

Xin cũng nhớ rằng trong nhiếp ảnh, khẩu độ mở tương đối (relative aperture) được xác định bởi công thức:

N = f / En

trong đó f là tiêu cự và En là đường kính “con ngươi” của ống kính. Do đó khẩu độ mở càng nhỏ khi số N càng lớn.

Đông Tỉnh