Menu

Trang nhà > Sáng tạo > Cổ điển > TUỆ TĨNH (1330-?)

TUỆ TĨNH (1330-?)

Thứ Tư 2, Tháng Năm 2007

Tượng Tuệ Tĩnh

Thiền sư và danh y nổi tiếng với câu nói bất hủ: “Nam dược trị Nam nhân”, người đã nêu lên nguyên tắc mà ngày nay vẫn được coi là chỉ đạo trong dưỡng sinh là:

“Bế tinh, dưỡng khí, tồn thần,
Thanh tâm, quả dục, thủ chân, luyện hình.”

Tên thật của ông là Nguyễn Bá Tĩnh, hiệu Huệ Tĩnh, sau này khi đi tu, lấy pháp hiệu là Tuệ Tĩnh. Quê làng Nghĩa Phú, tổng Văn Thai, phủ Thượng Hồng (nay là xã Cẩm Vũ, huyện Cẩm Giàng), tỉnh Hải Dương. Ông sinh không rõ ngày nào, mồ côi bố mẹ từ lúc 6 tuổi, được các nhà sư chùa Hải Triều trong tổng rồi chùa Giao Thủy, Sơn Nam (nay thuộc Hà Nam) nuôi cho ăn học.

Năm 22 tuổi, thi đậu Thái học sinh dưới triều Trần Dụ Tông, niên hiệu Thiệu Phong thứ 11 nhưng không ra làm quan. Ông ở chùa, đi tu, làm thuốc trị bệnh cho dân.

Năm 55 tuổi, Tuệ Tĩnh bị bắt đi cống cho nhà Minh. Sang Trung Quốc ông giữ chức Y tư cửu phẩm và nổi tiếng là thầy thuốc giỏi. Có lần ông trị khỏi bệnh sản hậu cho hoàng hậu vì vậy vua nhà Minh phong cho ông là Đại thiền sư. Ông mất ở Trung quốc không rõ năm nào.

Trong Y Miếu Thăng Long. Panorama ©2015 NCCong

Y miếu có thờ Tuệ Tĩnh. Ảnh ©2015 NCCong

Tác phẩm

  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư (do Thái y viện đời Lê Dụ Tông in năm 1717, tái bản năm 1723, 1725. Nội dung tóm tắt công dụng của 630 vị thuốc, 13 phương gia giảm, có thiên dùng thuốc theo chứng, có các thiên bàn về y lí, chẩn đoán, mạch học.
  • Nam Dược Thần Hiệu có 11 quyển, gồm 580 vị thuốc trong nước, 3873 bài thuốc để trị 182 chứng bệnh của 10 khoa.
  • Nhân Thân Phú.
  • Thập Tam Phương Gia Giảm.
  • Thương Hàn Tam Thập Thất Chủng.

Bài tựa Nam Dược Thần Hiệu có câu: “Dục huệ dân sinh, tu tầm thánh dược. Thiên thư dĩ định Nam bang, thổ sản hà thù Bắc quốc” (Muốn cứu dân sinh, phải tìm thánh dược. Thiên thư đã định phận nước Nam, thổ sản có khác gì Bắc quốc).

Đông Tỉnh