LOGO CỦA WEBSITE NÀY

Trang nhà > Quan niệm > Quyền lực > Trung Quốc và việc đóng tàu sân bay

Trung Quốc và việc đóng tàu sân bay

Chủ Nhật 27, Tháng Bảy 2008

Thời gian qua, dư luận phương Tây và Trung Quốc (TQ) bàn tán nhiều về vấn đề TQ đang ra sức đẩy mạnh chương trình hiện đại hóa hải quân, trong đó có việc đóng tàu sân bay. Dưới đây là một số tin lấy từ website “Nhân dân”, một trang web chính thức của TQ.

"Trung Quốc sẽ nghiêm chỉnh nghiên cứu và xem xét vấn đề đóng tàu sân bay"

Trong cuộc họp báo thường lệ của Bộ Ngoại giao TQ ngày 8-3-2007 một nhà báo đã hỏi như sau: Theo tin của “Báo Văn Hối” Hong Kong, một tướng lĩnh cấp cao Quân Giải phóng TQ nói các cơ quan liên quan của TQ hiện đang nghiên cứu chế tạo tàu sân bay, có thể hoàn thành trước năm 2010. Đề nghị ông chứng thực và giới thiệu tình hình nghiên cứu chế tạo tàu sân bay của TQ hiện nay. Ông có cho rằng để bảo vệ quyền lợi trên biển, TQ cần sở hữu tàu sân bay hay không ? Việc TQ đóng tàu sân bay liệu có thể gây ra sự lo lắng của các quốc gia xung quanh hay không ? Ngoài ra, mục tiêu cụ thể của việc TQ tiến hành hiện đại hóa xây dựng hải quân là gì?

Người phát ngôn bộ Ngoại giao TQ Tần Cương trả lời: TQ có vùng biển rộng bao la; việc bảo vệ an ninh quốc gia trên biển, bảo vệ chủ quyền vùng biển và quyền lợi trên biển là chức trách thiêng liêng của quân đội TQ. Các ngành liên quan của TQ sẽ tổng hợp mọi nhân tố các mặt để nghiêm chỉnh nghiên cứu và xem xét các vấn đề liên quan. Tôi cần nhấn mạnh, TQ kiên trì đi theo con đường hòa bình phát triển, tuân theo chính sách quốc phòng có tính phòng ngự. TQ phát triển các lực lượng quốc phòng kể cả hải quân nhằm mục đích bảo vệ an ninh quốc gia và lợi ích phát triển của quốc gia chứ không phải là tiến hành chạy đua vũ trang với các nước khác, không phải là bành trướng, cho nên sẽ không tạo ra sự đe dọa với các nước khác. Chúng tôi muốn cùng với cộng đồng quốc tế chung sức đẩy mạnh xây dựng một thế giới hòa hợp, hòa bình lâu dài và cùng phồn vinh.

"Vì sao TQ cần vươn ra đại dương?"

TQ có hơn 18 nghìn km bờ biển, hơn 10 nghìn đảo, vùng biển TQ rộng hơn 3 triệu km vuông, vì thế TQ không phải là một nước kiểu đại lục. Thế nhưng trong lịch sử phát triển của mình TQ lại chủ yếu lấy đại lục làm trọng; trước hết bởi vì dân tộc TQ phần lớn làm nông canh. Ý thức coi trọng đất liền, coi nhẹ biển dẫn đến kết quả trực tiếp là trong lịch sử, hải quân TQ từng rất mạnh nhưng lại không làm nên trò trống gì.

Thế kỷ XIX, TQ thua các cường quốc phương Tây là do người TQ không có ý thức biển, mà phần lớn các mối đe dọa đều là từ biển. Không xông ra biển được nên cũng chẳng giữ được đất liền nữa. Vạn lý Trường thành có tác dụng gì ? Lịch sử là như thế, ngày nay và sau này cũng thế: TQ muốn phát triển thì tất phải đi ra biển. Phát triển trên đất không mâu thuẫn với phát triển trên biển, tựa như trồng trọt với buôn bán không mâu thuẫn nhau. Cho nên TQ đi ra biển là hợp lý.

Từ ngày cải cách mở cửa, TQ ngày càng phụ thuộc vào biển. Năm 2004, mức độ dựa vào ngoại thương của kinh tế TQ lên tới 70%, cao hơn mức của các nước Mỹ, Nhật, Ấn Độ, Đức và cao hơn mức trung bình của các nước đang phát triển (14-20%). 40% dầu thô TQ phụ thuộc nước ngoài. Biển đã trở thành mạch máu của TQ. Nhưng do nguyên nhân lịch sử, TQ thiếu nghiêm trọng khả năng bảo vệ quyền lợi trên biển. Trong tình hình đó, dĩ nhiên TQ phải phát triển lực lượng quốc phòng kể cả hải quân. Do quốc lực TQ chưa mạnh lắm, trang bị của quân đội còn thua xa các nước phát triển, hơn nữa TQ còn có nhiệm vụ chống chia cắt đất nước (ý nói giải phóng Đài Loan); cho nên con đường đi ra biển của TQ còn rất gập ghềnh gian nan. Lực lượng trên biển của TQ chưa thể gây ra đe dọa nước khác.

Lịch sử 200 năm qua cho thấy chiến tranh hoặc là xảy ra trên đất TQ hoặc ngay trước cửa TQ; vì thế dĩ nhiên TQ phải tránh diễn lại bi kịch lịch sử đó.

"Vì sao TQ cần có tàu sân bay?"

Quyền lợi ở ngoài nước của một quốc gia phải được bảo vệ bằng lực lượng quân sự trên biển; quốc gia nào cũng làm thế. Trong điều kiện hiện nay, hải quân mà không có năng lực tiến công và phòng ngự trên trời thì hầu như không thể tồn tại, không thể gọi là hải quân hiện đại. Đó là vì nếu không có sự yểm hộ của không quân thì sức chiến đấu của hải quân sẽ bị hạn chế rất nhiều. Đại chiến thế giới lần thứ II đã chứng minh điều đó. Hiện nay và sau này, trong tấn công trên không cự ly xa kiểu điểm huyệt chiến lược, một lực lượng hải quân như thế sẽ bị đối phương vượt qua mà trở thành phiên bản của “chiến lũy Maginot” vô tác dụng. Chỉ có tàu sân bay mới có thể cung cấp sự yểm hộ trên không như vậy cho lực lượng hải quân. Nhất là trên biển xa, muốn thực hiện yểm hộ lâu dài trên không cho hạm đội thì chỉ có thể dựa vào tàu sân bay. Hải quân không có tàu sân bay thì chỉ thực hiện được những nhiệm vụ tác chiến rất hạn chế. Không thể dựa vào sự yểm hộ của tàu ngầm, vì nó chỉ là thứ vũ khí đánh trộm, uy lực nhỏ. Đại chiến II cho thấy khi bị máy bay theo dõi, tàu ngầm rất dễ bị đánh chìm. Ngày nay lại có thêm vệ tinh và nhiều phương tiện quan sát khác, tác dụng của tàu ngầm càng bị hạn chế. Ít ra là trong một thời gian khá lâu nữa, chưa vũ khí nào có thể thay được địa vị nòng cốt của tàu sân bay trong hải quân hiện đại.

Máy bay tầm xa và tên lửa điều khiển chính xác không thể thay thế được hải quân hiện đại. Vũ khí chính của tàu sân bay là máy bay. Tàu sân bay chưa bao giờ tác chiến một mình mà đều hành động theo biên đội. Trong biên đội có nhiều hình thức tác chiến như báo động từ xa trên không, không kích, phòng ngự đối không, tấn công bờ biển, công kích tàu địch, công kích dưới nước. Vì là một sân bay nổi trên tất cả các hướng, cộng thêm bán kính tác chiến của máy bay trên tàu sân bay, cho nên không gian tác chiến của một tàu sân bay trong một ngày đêm có thể lên tới cỡ 1 triệu km vuông. Không một máy bay đất liền hoặc tên lửa nào có được năng lực chiến lược như vậy.

Có người nói trong thời đại máy bay và tên lửa chính xác thì tàu sân bay chỉ là chiếc “quan tài nổi”. Thực ra, biên đội tàu sân bay có khả năng phòng ngự đa tầng nghiêm ngặt trên nước, dưới nước, trên không, lập thể, tầm xa, trung, gần. Biên đội của tàu sân bay Mỹ ở vòng ngoài cùng là các tàu chiến có khả năng chống tên lửa, cho nên càng dễ dàng bắn hạ máy bay và tên lửa có cánh. Nói chung các vũ khí thường rất khó đe dọa được tàu sân bay. Ngoài ra nó còn được bảo vệ bằng vệ tinh và vũ khí điện từ. Hai lần Mỹ đánh Iraq, máy bay và tên lửa của Iraq không làm gì được tàu sân bay Mỹ. Hiện nay chỉ có chính tàu sân bay và tàu ngầm hạt nhân là có thể thực sự gây nguy hiểm cho tàu sân bay. Nhưng rất ít nước có các loại vũ khí này. Có người nói máy bay không người lái của Iran từng tới gần tàu sân bay Mỹ, chụp được cả ảnh nữa mà vẫn an toàn trở về. Thực ra đó chỉ là máy bay trinh sát. Nếu là máy bay ném bom thì cũng chẳng thể đánh chìm tàu sân bay, vì nó có lớp vỏ thép dày, có thể chịu được sức công phá của vài chục trái bom hoặc vài chục tên lửa có cánh.

Không chỉ là vũ khí công kích lợi hại mà tàu sân bay còn là biểu tượng sức mạnh của một quốc gia. Trên thế giới hiện có 9 quốc gia sở hữu 26 tàu sân bay. Thế nhưng khi nghe nói TQ đang đóng tàu sân bay, một số nước phương Tây vội la ó TQ “đe dọa” thế giới. Chẳng qua là họ không muốn thấy xuất hiện một tân cường quốc biển đó thôi.

"TQ đã có đủ điều kiện đóng tàu sân bay"

Trong một cuộc họp báo đầu năm 2007, người phát ngôn Ủy ban Khoa học-Công nghiệp Quốc phòng TQ nói TQ đã có đủ năng lực chế tạo tàu sân bay, nhưng cụ thể bao giờ chế tạo thì hiện chưa xác định.

JPEG - 58.5 kb
Mô hình tàu sân bay tương lai của TQ

Ngay từ trước năm 2000, một số công ty TQ đã mua với giá thanh lý 3 tàu sân bay Nga loại Minsk, Kiev và Varyag. Trong đó đáng chú ý là tàu sân bay Varyag (cấp Kuznetsov) do Ukraine đang đóng dở mới được 70% (chưa lắp động cơ, bánh lái và vũ khí) do thiếu kinh phí nên phải bán cho TQ với giá 20 triệu USD (gấp 3 lần giá thanh lý sắt vụn) vào tháng 3-1998. Theo varyagworld.com thì giá thành của chiếc tàu này dự kiến là 2,4 tỷ USD, cần hơn 500 triệu USD nữa mới hoàn tất. Công ty Du lịch Chong Lot của TQ mua nó về để cải tạo thành khách sạn trên biển có 600 phòng, sòng bạc, hộp đêm, hiệu ăn… Báo chí nước ngoài thì cho rằng TQ có dự dịnh hoàn tất nó để sử dụng.

Năm 1999, “Thời báo Eo biển” (Singapore) đưa tin TQ đã chi 2,5 tỷ CNY (Nhân dân tệ) để đóng 2 tàu sân bay, năm 2009 hoàn thành. Năm 2000, tờ “Minh báo” có uy tín ở Hong Kong đưa tin TQ đóng tàu sân bay từ cuối năm 2000, trị giá 4,8 tỷ CNY, lượng thoát nước 48000T, chở được 24 máy bay Su-27 (Su-33), theo kế hoạch sẽ đóng xong vào năm 2003. Tin này sau đó được nhiều báo Mỹ đăng tải. TQ cũng đã mua máy bay Su-33 của Nga loại dùng cho hải quân và cải tạo máy bay J-10 TQ tự sản xuất để có thể dùng trên tàu sân bay. Phía TQ không khẳng định mà cũng không phủ định các tin nói trên. ★

Nguyên Hải (theo military.people.com.cn và một số website khác)