Xem lẹ

Trang nhà > Nhân văn > Hồi tưởng > VÀ CÂY ĐỜI MÃI MÃI XANH TƯƠI (Kỳ 4)

VÀ CÂY ĐỜI MÃI MÃI XANH TƯƠI (Kỳ 4) VÀ CÂY ĐỜI MÃI MÃI XANH TƯƠI (Kỳ 4)

Thứ Năm 6, Tháng Bảy 2017

Bây giờ ôn lại quãng thời gian thuộc thập niên 1980 tôi rất ngạc nhiên không hiểu vì sao mình đã có đủ sức lực và ý chí cống hiến tuổi xuân tại ba cơ quan có địa điểm và tính chất khá xa nhau là NACENTECH, FPT, Viện KH Tính toán và Điều khiển. Thậm chí có thể nói là năm cơ quan, nếu tính cả hai giai đoạn hào hùng làm việc với các bạn đồng nghiệp đáng mến tại Ban Cơ yếu Trung ương và Tổng cục Kỹ thuật Bộ Nội vụ mà tôi chưa có dịp viết thành hồi ký.

4. Thành lập Trung tâm Hệ thống Thông tin ISC

Cuối năm 1984, nhờ tầm nhìn xa của GS Vũ Đình Cự nên ngay khi ra đời Viện Nghiên cứu Công nghệ Quốc gia tức NACENTECH đã có định hướng ứng dụng một số ngành công nghệ mũi nhọn như lazer quang học, vi điện tử và tin học vào phục vụ kinh tế và quốc phòng. Tuy nhiên các nhà sáng lập lúc ấy đều xuất thân từ vật lý học, tôi là người đang trong biên chế của Viện KH Tính toán và Điều khiển (tiền thân của Viện Công nghệ thông tin bây giờ) thành ra phải bí mật sang NACENTECH làm cộng tác viên.

Trong ba năm 1985-1988, tôi đã giúp đỡ xây dựng một bộ phận tin học rất trẻ và hăng say gồm hơn chục kỹ sư vừa mới ra trường cho Viện Công nghệ Vi điện tử, tức CN02 do anh Chu Hảo lãnh đạo. Sau này, khi Đảng CSVN phát động phong trào Đổi Mới rồi Quốc hội ban hành Luật Doanh nghiệp, đa số anh em từ nhóm nói trên đã nắm bắt thời cơ khởi nghiệp và dần dần đạt được các thành tựu thương mại với những đơn vị vệ tinh của NACENTECH hoặc công ty tư nhân, đặc biệt trong đó có CMC hiện nay đã trở thành một tập đoàn kinh doanh đa ngành...

Tiếp theo trong thời gian 1988-1991, tôi cũng đã giúp đỡ xây dựng toàn bộ lực lượng tin học ở Công ty Công nghệ Thực phẩm FPT mà chính NACENTECH và Viện Cơ học là hai cơ quan khai sinh. Đến cuối 1991, tình hình cho thấy nếu các công ty trên cứ tiếp tục chỉ kinh doanh bán máy tính PC thì rất khó thực hiện việc nghiên cứu đủ sâu để nắm bắt và sớm triển khai các công nghệ mới. GS Vũ Đình Cự bèn mời tôi lên bàn bạc về việc thành lập một trung tâm ứng dụng công nghệ thông tin nhưng có quyền hạch toán độc lập chứ không chỉ là một đơn vị thuần tuý kỹ thuật của Viện Công nghệ Vi điện tử hoặc Công ty Công nghệ Thực phẩm FPT nữa.

Công tác chuẩn bị được tiến hành rất chóng vánh vì nhân sự chủ chốt của đơn vị này sẽ là một nhóm chọn lọc từ Trung tâm Dịch vụ Tin học của FPT và một nhóm lấy từ Viện Công nghệ Vi điện tử, tức vẫn những người quen biết cũ của tôi. Ngày 30-8-1991, GS Vũ Đình Cự ký Quyết định 81-91/QĐ-TC/VCN, thành lập Trung tâm Hệ thống Thông tin ISC, viết tắt là ISC và trực thuộc NACENTECH.

Nhiệm vụ chủ yếu của ISC bao gồm (chép nguyên văn):

  • Nghiên cứu và dự báo sự phát triển công nghệ thông tin.
  • Trực tiếp quan hệ hợp tác với các đơn vị trong và ngoài nước, đưa các công nghệ mới vào sản xuất và đời sống.
  • Thực hiện các đề tài khoa học, kinh doanh, sản xuất các sản phẩm và cung cấp các dịch vụ công nghệ thông tin.
  • Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật và đào tạo cán bộ.

Về mặt chức năng, điều 3 của Quyết định trên ghi như sau:

  • Trung tâm Hệ thống Thông tin ISC là đơn vị khoa học - sản xuất được ngân sách cấp kinh phí cho các hoạt động nghiên cứu dưới dạng hợp đồng, hạch toán độc lập trong các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng (kể cả TK ngoại tệ), v.v..

Ngày nay, những điều trên là rất bình thường nhưng nếu đặt vào các điều kiện vô cùng khó khăn của Việt Nam 26 năm trước đây thì phải nói rằng GS Vũ Đình Cự và một số cộng sự đã có tầm nhìn xa và táo bạo, đi trước thời đại trong cách xử lý, phân chia trách nhiệm và điều hành công việc của cơ quan khoa học công nghệ tối cao. Tuy nhiên các nhà khoa học ngày ấy còn khá ngây thơ trong cả mảng tài chính, kinh doanh, sản xuất lẫn công tác hành chính - quản trị, cho nên cũng để xảy ra không ít sai sót. Đáng tiếc hơn, vì tính chất kín kín hở hở và làm truyền thông kém nên đã để xảy ra những hiểu nhầm hoặc điều tiếng này nọ xung quanh một số vụ việc và nhân sự của NACENTECH.

Trước tiên, tôi xin kể lại một sai sót buồn cười và nếu ai không tin thì xin xem ảnh chụp kèm đây bản Quyết định 80-91/QĐ-TC/VCN vẫn do GS Vũ Đình Cự ký để bổ nhiệm tôi làm giám đốc Trung tâm Hệ thống Thông tin ISC.

Tại bản quyết định trên, không hiểu ai soạn mà thiếu hẳn một điều khoản rất quan trọng bắt buộc phải có trong các trường hợp bổ nhiệm nhân sự. Cụ thể không có dòng chữ nào cho biết lương của tôi sẽ là bao nhiêu. Tôi cũng ngây thơ không kém khi không đọc mà đút luôn tờ giấy sống còn này vào ngăn kéo.

Rồi mọi người xung quanh càng lạ lùng vì tôi chẳng thắc mắc khi hàng tháng không nhận được đồng nào từ ngân sách nhà nước. May sao đúng một năm sau chị kế toán trưởng của NACENTECH phát hiện ra và Văn phòng phải làm quyết định bổ sung nhưng không có cách nào cho tôi được truy lĩnh.

Nói thêm một chuyện vui. Vợ tôi quả thật không hiểu vì sao chồng mình cứ bị thiệt thòi về những quyền lợi chính đáng như vậy và không chỉ một lần... Cuối cùng, ức chế thế nào đó mà đúng 10 năm sau ngày cưới, nàng lên thẳng Văn phòng Bộ, gặp đúng ông thứ trưởng thường trực phụ trách tổ chức để chất vấn dồn dập ...nhưng chỉ được trả lời quanh co. Kết quả là tôi càng bị chặn khéo ở nhiều bước đường đời dù thành tích nghiên cứu triển khai công nghệ thông tin càng ngày càng nhiều lên và chưa bao giờ vi phạm kỷ luật.

Bây giờ nhìn lại, tôi vẫn không hề tiếc những tháng năm này. Với nhiệt tình lao động và những ý tưởng táo bạo, tuổi trẻ hoàn toàn có thể làm vượt quá khả năng bình thường của mình. Đúng là cây đời mãi mãi xanh tươi.

(còn tiếp)
Nguyễn Chí Công


Xem online : Kỳ 5