Menu
Xem lẹ

Trang nhà > Quan niệm > Phật giáo > Giới thiệu sách “Thiều Chửu Nguyễn Hữu Kha”

Lê Mạnh Thát

Giới thiệu sách “Thiều Chửu Nguyễn Hữu Kha”

Thứ Năm 29, Tháng Năm 2008

Năm 2008, Nhà xuất bản Tôn Giáo phát hành tập sách “Thiều Chửu Nguyễn Hữu Kha (1902-1954)”, do Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam biên soạn. Nội dung sách gồm các tham luận của nhiều tác giả viết về Thiều Chửu, trích một số tác phẩm, thư từ của Thiều Chửu, trong đó có bản Tự Bạch và Thư gửi Chủ tịch Hồ Chí Minh ông viết trước ngày quyên sinh. Sách giúp bạn đọc có thêm tư liệu để tìm hiểu về nhà văn hóa Phật giáo này.

Dưới đây là “Lời Giới thiệu” sách do giáo sư tiến sĩ Lê Mạnh Thát viết [1].

Lời giới thiệu

Phật giáo Việt Nam đầu thế kỷ 20 xuất hiện nhiều vị danh nhân Phật giáo kể cả xuất gia cũng như tại gia. Các vị danh nhân đó, dù tăng hay tục, tuy mỗi người một vẻ, một nhân cách khác nhau nhưng có cùng một mẫu số chung là tận tâm trong sự nghiệp Chấn hưng Phật giáo, xả thân quên mình vì hạnh phúc của đồng bào, dân tộc. Cư sĩ Thiều Chửu là một trong những bậc danh nhân đó.

Tên tuổi của cụ đã trở thành bất hủ với bộ Tự điển Hán - Việt Thiều Chửu. Những người Việt học Hán văn không thể không cúi đầu tri ân công trình văn hóa bất hủ mà Cụ đã để lại cho đời. Ngoài bộ Tự điển Hán - Việt Thiều Chửu, Cụ còn để lại rất nhiều tác phẩm cũng như dịch phẩm cùng nhiều bài tiểu luận nhưng rất tiếc, từ trước đến giờ chúng ta biết rất ít về các tác phẩm, dịch phẩm cũng như những bài tiểu luận của Cụ. Chúng ta biết rất ít về các công trình văn hóa ấy, lại càng không biết về cuộc đời, về hạnh nguyện lợi tha của Cụ vì sau cái chết mà chính Cụ gọi là Thiên cổ kỳ oan (nỗi oan kỳ lạ muôn đời) ấy, không ai dám nhắc đến tên tuổi của Cụ, các công trình văn hóa của Cụ không được phổ biến. Phải đợi đến năm 2002, khi các cháu trong dòng họ Nguyễn Đông Tác cùng những người học trò năm xưa của Cụ kết hợp với Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Tạp chí Xưa và Nay, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Tạp chí Tia sáng Bộ Khoa học - Công nghệ - Môi trường tổ chức Lễ Tưởng niệm kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Cụ tại Văn Miếu Quốc tử giám, chúng ta mới biết được các công trình văn hóa của Cụ, biết rõ cuộc đời đầy thăng trầm, đắng cay của Cụ mà Nhà giáo nhân dân, Anh hùng lao động Đặng Vũ Khiêu gọi là “Nửa kiếp trầm luân”.

Qua các bài tham luận đọc tại Hội thảo, chúng ta biết được Cụ là nhà trí thức biết nhiều ngôn ngữ, để lại cho đời nhiều tác phẩm cũng như dịch phẩm nhưng lại không một ngày cắp sách đến trường. Đó là điều kỳ lạ. Nhưng kỳ lạ hơn nữa, khác với những nhà trí thức xưa nay thường thâu mình trong tháp ngà văn học, quên đi cuộc sống thực tại, Cụ dấn thân vào đời, làm tất cả công tác từ thiện để cứu dân độ thế với tấm lòng thật trong sáng trên tinh thần “Cư Nho mộ Thích”. Cụ đến với Đạo vì giáo lý vi diệu nhiệm mầu của Đạo pháp nhưng Cụ quyết tâm đạp đổ tất cả những tệ nạn hại dân hại nước tồn tại trong Đạo. Cụ đến với phong trào Chấn hưng Phật giáo là thế. Đọc Lời Tự bạch của Cụ chúng ta không thể cầm được nước mắt. Một con người phải chịu đựng không biết bao nhiêu đau khổ, thiếu thốn như thế mà luôn luôn suy nghĩ và hành động quên mình vì hạnh phúc của tha nhân. Cụ là nhà trí thức yêu nước thực sự, yêu nước một cách chân thành, thiết tha đến nỗi quên đi hạnh phúc cá nhân của mình. Chính lòng yêu nước chân thành đó đã đổ lên đầu Cụ bao nhiêu nỗi oan để cuối cùng Cụ phải chọn cái chết vì nước, vì dân. Đó là hạnh nguyện của Bồ tát. Chỉ có Bồ tát mới làm được như vậy. Chỉ có Bồ tát mới chấp nhận cái chết một cách nhẹ nhàng, không oán hận, không cầu minh oan, chỉ mong sao lợi ích muôn người.

Tất cả những bài tham luận trong tập sách này là những dòng sử liệu sống động viết về Cụ, tạo nên một chân dung thực sự của Cụ. Nhận thấy đây là một tư liệu quý gíá, đề cập đến Cụ một cách khá đầy đủ nên Viện Nghiên Cứu Phật học Việt Nam biên tập và xuất bản tập kỷ yếu này. Mục đích không phải để minh oan hay ca tụng Cụ mà chỉ muốn nói với tất cả độc giả rằng có một nhà trí thức yêu nước thực sự và có một vị đại Bồ tát bằng xương bằng thịt hiện thực giữa cõi đời này.

Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam xin trân trọng giới thiệu cuốn kỷ yếu Thiều Chửu Nguyễn Hữu Kha với quí vị độc giả.

Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam

Giáo sư Tiến sĩ Lê Mạnh Thát


[1Trước đây vào tháng 6 năm 2002, họ Nguyễn Đông Tác đã từng cùng với tạp chí Tia Sáng và Hội Nghiên cứu Khoa học Lịch sử Việt Nam phối hợp tổ chức Sinh hoạt Lịch sử nhân 100 năm sinh Thiều Chửu Nguyễn Hữu Kha (1902-2002) tại Văn Miếu Quốc Tử Giám. Một số học giả đã đọc tham luận ca ngợi các cống hiến của cư sĩ Thiều Chửu Nguyễn Hữu Kha cho sự nghiệp văn hóa giáo dục, từ thiện và chấn hưng Phật giáo Việt Nam