Menu

Trang nhà > Văn chương > Nước ngoài > Lá rụng về cội ?

Lá rụng về cội ?

Thứ Năm 16, Tháng Bảy 2009

Tin nhà văn Hong Kong 85 tuổi Tra Lương Dung tức Kim Dung xin vào Hội Nhà văn Trung Quốc đang được thế giới người Hoa bàn thảo sôi nổi. Hong Kong từ 1997 đã trở về Trung Quốc, nhà văn vùng này xin vào Hội Nhà văn của nước mình thì có gì lạ đâu. Vì sao người ta lại quá ư quan tâm chuyện ấy?

Tranh vui: Kim Dung trở thành Hội viên Hội Nhà Văn Trung Quốc

Tất cả chỉ vì Kim Dung quá nổi tiếng. Không chỉ đứng đầu danh sách 10 nhà văn được ưa thích nhất [1] mà Kim tiên sinh còn là nhà viết chính luận, nhà hoạt động xã hội, doanh nhân, một trong mấy người chủ yếu dự thảo Luật Cơ bản (tức Hiến pháp) của Khu Hành chính đặc biệt Hong Kong, là nhà văn người Hoa giàu nhất và được tặng nhiều danh hiệu nhất. Cả thế giới người Hoa toàn cầu có ai được như cụ ?

Kim Dung là đại diện kiệt xuất nhất của thể loại tiểu thuyết kiếm hiệp trường phái mới [2] được thế giới người Hoa yêu quý gọi là “Tuyệt đại Tôn sư” [3] và “Thái sơn Bắc đẩu” trong lịch sử tiểu thuyết võ hiệp nước này – nói cách khác, người Trung Quốc cho rằng xưa không có ai và sau này cũng sẽ chẳng có ai được như cụ. Những người mê Kim Dung (tiếng Trung Quốc gọi là Kim Mê) tôn cụ là Kim Đại hiệp hoặc Tra Đại hiệp. Một học giả nước này từng nói ở đâu có người Hoa, có Internet thì ở đấy có Kim Dung (vì toàn bộ tác phẩm của cụ đều phát trên mạng). Số lượng Kim Mê người Hoa có lẽ đến hàng chục triệu.

Trừ một số ít người mừng rỡ reo lên: chuyến này “tiểu thuyết võ hiệp rốt cuộc có thể mở mày mở mặt rồi” còn đa số Kim Mê vô cùng thất vọng trước việc cụ Kim xin vào Hội Nhà văn Trung Quốc. Họ không thể hiểu nổi việc này, và phàn nàn: ông cụ già rồi nên lẩm cẩm đấy mà, cuối đời không giữ khí tiết nữa... chứ đường đường võ lâm minh chủ Kim Dung một mình một đại giang sơn, cớ gì phải khom lưng xin gia nhập một “môn phái” nào đấy ? Chúng tôi đâu chỉ có mê những pha tỉ thí võ nghệ tuyệt vời ngòi bút cụ vẽ nên mà chủ yếu là khâm phục khí chất của những nhân vật cụ tạo dựng – coi thường danh lợi quyền lực, đầy khí phách hào hiệp – họ trở thành mẫu người chúng tôi theo đuổi, bắt chước. Xin vào Hội Nhà văn là việc làm trái với khí phách của các nhân vật đó, từ hiệp sĩ thoái hoá thành tục sĩ ...

Người ta bàn cãi nhiều về việc cụ Kim nổi tiếng hơn Hội Nhà văn Trung Quốc rất nhiều, cụ vào Hội rõ ràng chẳng phải vì danh lợi, thế thì vì cái gì?

Có người nói: Hội Nhà văn Trung Quốc chủ động mời cụ vào để tô điểm cho bộ mặt hồi này hơi nhếch nhác của Hội; kết nạp cụ Kim là “chùa nhỏ mời được đại Bồ Tát” chứ cụ cần gì vào tổ chức nào. Chẳng phải là năm 1998 Hội này có mời cụ vào nhưng cụ từ chối đấy ư. Nhưng bà Ngô trợ lý của cụ lại nói lần này cụ Kim chủ động làm hồ sơ và gửi đơn xin vào Hội. Ông Phan Diệu Minh, chủ tịch Hội Nhà Văn Hong Kong, Tổng Biên tập tờ Minh Báo (Hong Kong) và là trợ thủ của cụ Kim, cho biết: đầu năm nay HNVTQ chủ động gửi giấy mời Kim Dung vào Hội, cụ vui vẻ nhận lời, hai bên thoả thuận tiến hành theo thủ tục quy định.

Như để giảm bớt cảm giác ê chề trước tin cụ Kim hạ mình xin vào Hội Nhà văn, các Kim Mê cãi chây: người vào Hội ấy không phải Kim Dung đâu mà là Tra Lương Dung đấy thôi !

Có người tung tin, cụ Kim vào Hội là do nhà văn nổi tiếng Vương Mông (từng là Ủy viên TƯ Đảng CSTQ, Bộ trưởng Bộ Văn hoá) giới thiệu nên cụ nể mà nhận lời. Nhưng hôm 21/6 chính Vương Mông nói ông không làm chuyện ấy. Trần Kỳ Vinh Thư ký Ban Thư ký Hội Nhà Văn cũng tuyên bố: chuyện Vương Mông giới thiệu Kim Dung vào Hội chỉ là sự phỏng đoán mà thôi; trong thời gian từ 18 đến 24/6 Hội Nhà Văn chưa tiện nói gì cụ thể; chờ đến 24/6 Hội sẽ công bố văn bản chính thức trả lời các vấn đề mọi người quan tâm.

Văn bản này đã công bố, song chỉ nói chung chung: việc tiếp nhận các nhà văn Hong Kong, Macau vào Hội Nhà Văn Trung Quốc là có lợi cho việc phát triển sự nghiệp văn học Trung Hoa; bây giờ điều kiện đã đủ, thời cơ chín muồi, Hội vô cùng hoan nghênh Kim Dung và 6 nhà văn Hong Kong, Macau khác trở thành hội viên mới của Hội. (Theo thông cáo hôm 18/6 của Hội Nhà Văn Trung Quốc, năm nay có 409 người xin vào Hội; nếu đến 24/6 mà không có ai tố giác họ sao chép tác phẩm của người khác thì họ sẽ được kết nạp vào Hội).

Việc đông đảo Kim Mê phản đối Kim Dung vào Hội Nhà văn đã làm Hội này lúng túng. Danh tiếng Hội mấy năm nay không được tốt lắm, dư luận eo xèo nhiều về tình trạng hội viên “có cả rồng lẫn cá”; chẳng hạn Lưu Anh chủ tịch chi hội Thừa Đức mất chức vì đạo văn, Quách Kính Minh cũng đạo văn nhưng Hội lại cho qua, chỉ vì để lôi kéo giới trẻ ... Không ít nhà văn tầm cỡ như Vương Sóc, Hàn Hàn... không vào Hội; có hội viên còn xin ra Hội nữa kia.

Một số người cho rằng Kim Dung có địa vị “giang hồ” cực cao như thế, khi vào Hội Nhà Văn mà làm hội viên bình thường thì thật phí tài. Phan Diệu Minh cũng nói, xét về địa vị xã hội và thành tựu văn học, Kim Tiên sinh vào Hội Nhà Văn rồi sẽ không thể là hội viên phổ thông. Có tin đồn cụ Kim sẽ làm Phó Chủ tịch danh dự của Hội (hiện có 10 vị giữ chức danh này). Nhưng theo tin hôm 25/6 thì Kim tiên sinh đã vào Hội nhưng không làm chức vụ gì cả.

Các nhà báo đã phỏng vấn một số nhà văn về quan điểm của họ đối với việc Kim Dung xin vào Hội Nhà Văn Trung Quốc. Dưới đây là tóm tắt các trả lời.

Hàn Hàn, “lãnh tụ ý kiến”của giới thanh niên: Theo tôi, cụ Kim là người Hong Kong nên không hiểu tình hình đại lục Trung Quốc, chưa biết Hội Nhà Văn này như thế nào [4].

Hàn Nham, nhà văn nổi tiếng: “Đây là một việc rất tốt. Hội Nhà Văn là cơ quan nhà nước [5] lâu đời; sức sống, hệ thống đánh giá và giá trị quan của Hội cần tiến kịp thời đại… Kim Dung có địa vị rất cao. Hội Nhà Văn thừa nhận một kiến thức văn học như vậy thì giá trị quan của Hội trở thành đa nguyên hoá, là việc rất tốt. Kết nạp vào Hội những đại gia của nền văn học bình dân (thông tục), nền tiểu thuyết võ hiệp, là việc có tác dụng tăng cường thực lực của Hội, mở rộng tầm nhìn, tăng độ khoan dung trong tiêu chuẩn đánh giá …”

Trương Kháng Kháng, nữ nhà văn nổi tiếng, phó Chủ tịch Hội Nhà Văn Trung Quốc: “Việc này không tiện trả lời.”

Mã Gia Huy, nhà bình luận báo chí nổi tiếng ở Hong Kong: “Có thể coi việc Kim Dung gia nhập Hội Nhà Văn là một bước tiến trong quá trình dài dài tiểu thuyết võ hiệp được chế độ thừa nhận… Một nhà văn có địa vị, có ảnh hưởng như Kim Dung, việc cụ lựa chọn làm gì thì chẳng có liên quan tới dân mạng cả. Xuất phát từ góc độ tiêu cực, đen tối để xét đoán ý đồ của người khác là một thói xấu của người Trung Quốc chúng ta.” (Nhưng ông Mã lại nói nếu được Hội mời vào thì tôi sẽ SAY NO – nguyên văn tiếng Anh).

Trương Di Vũ, giáo sư trường đại học Bắc Kinh, nhà bình luận văn học nổi tiếng: “Đây là một việc rất tốt. Kim Dung vào Hội Nhà Văn thì mọi người có thể giao lưu với nhau, cùng bổ ích. Tóm lại, nhiều vẫn tốt hơn ít, có tốt hơn không.”

Lý Thừa Bằng, nhà văn nổi tiếng: “Người từng sáng tạo nên nhân vật Lệnh Hồ Xung thì không đến nỗi trở thành Nhạc Bất Quần đâu ! Mong Kim Tiên sinh cũng có ý nghĩ như tôi, vào Hội Nhà Văn là để trở thành nội ứng.”

Trương Hiền Lượng, nhà văn nổi tiếng, phó Chủ tịch Hội Nhà Văn Trung Quốc: “Đây là một việc hợp tình hợp lý, thuận theo lẽ tự nhiên, chẳng cần có quá nhiều lý do.”

Hồ Kiến Lễ, nhà văn nổi tiếng: Trước hết, có thể coi Hội Nhà Văn Trung Quốc là “nhà” của các tác gia người Hoa viết bằng Hán ngữ. Việc Kim Dung vào Hội cũng tựa như một người phiêu bạt quá nửa cuộc đời ở bên ngoài, nay già rồi, nghỉ hưu rồi, muốn về quê nhà, lá rụng về cội. Người Trung Quốc, nhất là các văn nhân đều có tâm trạng như vậy. Thứ hai, Kim Dung vào Hội Nhà Văn Trung Quốc là “một kiểu làm gương”, một tư thái thể hiện vào Hội không vì “gặt hái danh lợi”, về khách quan sẽ xúc tiến các nhà văn Hong Kong, Macau giao lưu hoà nhập với các nhà văn nội địa.

Trần Dục Khôn, nhà văn: Kim Dung tuổi đã cao, từ lâu không còn là “Kim Đại hiệp” sáng tạo nên một thế giới võ hiệp kỳ vĩ như trong mắt các Kim Mê nữa [6]. Kim tiên sinh hiện đang bận làm nốt luận án tiến sĩ ĐH Cambridge (Anh Quốc). Nếu ai đó còn muốn được đọc tác phẩm mới của cụ hoặc lo rằng việc cụ vào Hội Nhà Văn Trung Quốc sẽ ảnh hưởng tới nhân vật “Tay trái viết võ hiệp, tay phải viết bình luận thời sự” này, thì hy vọng và nỗi lo ấy đều là thừa. Tóm lại việc Kim Dung vào Hội Nhà Văn Trung Quốc hoàn toàn không phải là một việc xấu, lại càng chẳng cần làm ầm ỹ.

Nguyễn Hải Hoành

Bài đã đăng trên tuần báo Văn Nghệ số 28, nay tác giả có sửa lại một chút.


Xem online : KIM DUNG TRONG MẮT TÔI


[1Kết quả bình chọn năm 2006: Kim Dung, Ba Kim, Lỗ Tấn, Quỳnh Giao, Giả Bình Ao, Lão Xá, Cổ Long, Băng Tâm, Dư Thu Vũ, Tào Tuyết Cần.

[2Nguyên văn: võ hiệp; ở ta còn gọi là chuyện chưởng.

[3đại ở đây là đời

[4Hàn Hàn từng đòi giải tán Hội Nhà Văn Trung Quốc.

[5nguyên văn: quan phương

[6Sau khi hoàn tất 15 bộ tiểu thuyết, Kim Dung gác bút từ 1972; tiếp đó chỉ làm việc sửa chữa, chỉnh lý toàn bộ tác phẩm, năm 1980 phát hành Tập tác phẩm Kim Dung.