Menu

Trang nhà > Quan niệm > Thiền tông > Thương người

Thương người

Thứ Năm 23, Tháng Tám 2007

Này cỏ lau,

Nếu không hiểu rõ bản chất của con người, mà tự nhận mình thương người ư? Đó là giả dối. Bởi phải hiểu rõ bản chất của con người, mới biết bản chất của tình thương là gì. Tình thương chân thật phát sinh từ tâm địa rộng lượng dưới sự soi sáng của trí tuệ. Tình thương, nếu không có trí tuệ làm tia sáng chỉ đường, thì tình thương ấy dễ rơi vào ngộ nhận.

Này cỏ lau, tình thương chân thật là gì?

Tình thương chân thật luôn song hành cùng với sự tiến bộ. Khi người ta chưa được mình thương và khi người ta được mình thương, phải có sự tiến bộ rõ ràng. Ngược lại, khi nhận tình thương của ai đó, mình phải thấy được đó là nguồn động lực để mình tiến bộ.

Không có ai thương, mình vẫn có thể tự thân vận động để tiến bộ, nhưng có tình thương của một người, của nhiều người, của mọi người xung quanh, sự tiến bộ của mình sẽ đầy đủ hơn.

Do vậy, cỏ lau, thương người và nhận tình thương của người theo nghĩa chân chính là góp mặt vào với sự tiến bộ của cộng đồng. Điều này chỉ có thể thực hiện khi có sự hiểu nhau, nếu không hiểu nhau, tình thương không có cơ sở để tồn tại, và hành vi được gán cho là tình thương trong điều kiện không hiểu nhau, là giả tạo.

Càng thông hiểu nhau, tình thương càng có cơ sở để bền chặt và phát triển tốt hơn. Hiểu nhau sâu sắc, sẽ có sáng tạo trong việc duy trì tình thương và giúp nhau tiến bộ. Hiểu nhau, chính là ánh sáng trí tuệ sơ khai để tình thương con người tồn tại một cách chân thực.

Này, cỏ lau, nếu ta không rèn luyện sự sáng suốt bằng trí tuệ để hiểu nhau, mà ta đặt tình thương trên cơ sở cảm tính, thì bản thân tình thương ấy trở thành lơ lửng, tác dụng theo cả hai chiều tích cực và tiêu cực. Bởi tình thương thể hiện bằng hành động, nên nếu không có một tình thương đúng đắn, thì hành động rất dễ phạm sai lầm.

Không hiểu nhau tất sẽ không nhận ra những tính xấu và tính tốt của người gần gũi. Không nhận ra tính xấu và tính tốt, mà vì nhân danh “thương người” nên cứ thương đều hết cả. Điều này chẳng may có tác dụng trợ giúp cho tính xấu của bạn mình ngày càng phát triển. Như vậy là tình thương không trí tuệ. Tình thương như thế không làm cho người được thương tiến bộ, trái lại, nó có tác dụng ngược giúp cho người bạn mình tự tin hơn để mà… sai.

Này cỏ lau, thương người như thế, cầm bằng hại người.

Đó là chỉ nói mức độ thương nhau thông qua quan hệ bình thường, tức trong khuôn khổ sự hiểu nhau. Còn nói rộng ra, bản chất con người phức tạp hơn nhiều. Sự vô minh của mình và của người là điều đáng thương nhất. Bởi điều đáng thương nhất ấy mà ta phải suy nghĩ sâu sắc khi khởi lên tình thương. Rằng tình thương ấy dựa trên cơ sở nào? Có nhằm giúp cho người ta thương tiến bộ chăng? Suy rộng ra hết cả, khi ta còn vô minh, còn bị tham sân si giằng kéo, đắm chìm trong nghiệp quả, thì làm sao ta có thể đặt để tình thương đúng đắn được?

Này cỏ, nên chi, một mặt ta giữ tâm từ bi dưới ánh sáng trí tuệ, thương người trên cơ sở thấu hiểu các mặt tốt xấu, để hạn chế tính xấu, phát huy tính tốt, cùng nhau tiến bộ. Mặt khác, ta phải tinh tấn tu tập, rèn luyện trí tuệ, nhằm thấy rõ cội nguồn bản chất con người, khi đó, tình thương chính là hạnh nguyện của mỗi người.

Này cỏ lau, khi chưa hiểu bản chất con người, mà luôn tỏ ra thương người mọi nơi mọi lúc, là ta đang tạo nghiệp đấy. Than ôi!!!